स्फूर्तीचा पेला काठोकाठ भरू द्या आणि त्यावर फेस उसळू द्या! ही स्फूर्ती प्यायल्यावर जगाचे रंग क्षणाक्षणाला बदलताना दिसू द्या. (इथला ‘पेला’ म्हणजे मद्य नव्हे — तो प्रेरणेच्या धुंदीचे रूपक आहे.)

आमच्या नशिबातच सतत बोलत राहण्याची — म्हणजे परखड सत्य सांगत राहण्याची — कटकट लिहिली आहे. जग आम्हाला ‘मद्यपी’ म्हणेल, पण त्याची आम्हाला पर्वा नाही.

या तीव्र पेयाने — म्हणजे स्फूर्तीने — जिभेवरची बंधने सैल होऊ द्या. या स्फूर्तीच्या उष्णतेने आकाश आणि पृथ्वी वितळून एकमेकांत मिसळून जावेत, इतकी ती प्रखर आहे.

मग मनात पूर्ण दंग होऊन जा, जे व्हायला हवे ते मनाशी ठरवा — आणि त्या धुंदीत जी गाणी सुचतील ती गा.

ती गाणी ऐकून रूढींचे गुलाम असलेले लोक चिडून उठले तरी चालेल — तेच तर हवे आहे! (इथे धृवपंक्ती पुन्हा येते.)

वेदकाळातील ऋषींनी सोमरस उकळून प्यायला आणि दिव्य ज्ञान मिळवले. त्या रसाचा उरलेला अंश तरी आम्हाला लवकर द्या — आम्ही त्या ज्ञानाचे तहानलेले आहोत.

‘हे योग्य नाही, ते शोभत नाही’ अशी पोकळ औचित्याची शिकवण देणाऱ्या विवेका, तू इथून निघून जा! समाजाच्या या दुरवस्थेने आम्हाला घेरले आहे, म्हणूनच आम्ही स्फूर्तीच्या या धुंदीत बुडतो आहोत.

मग कल्पनेची नौका करून आम्ही आकाशरूपी समुद्रावर प्रवास करू, आणि तिथून ताऱ्यांची रत्ने या गरीब पृथ्वीवर उधळून देऊ.

या मार्गात जर देवही आडवे आले, तर त्यांच्याशीही आम्ही निकराने झगडू — पण रतीभरही हार मानणार नाही.

देव आणि दानव या कल्पना माणसानेच निर्माण केल्या आहेत — हा विचार लोकांपर्यंत पोहोचू द्या! (केशवसुतांच्या काळात हे विधान किती धाडसी होते, याची कल्पना करा.)

नियतीने आमच्या हातात कवितेच्या ओळींची ‘तरफ’ दिली आहे. जशी तरफ टेकवून अवजड दगड उचलतात, तशीच ती जनतेच्या मस्तकावर टेकवून हे अन्यायी जग उलथून टाकू!

बंडाचा झेंडा उभारून सगळीकडे धामधूम माजवू, आणि या जुलमाचे तुकडे तुकडे करून टाकू.

‘हर हर महादेव!’ हा रणघोष वाऱ्यावर गर्जत आमच्या कानी येऊन घुमतो — आणि सांगतो की, जे झोपून राहतील ते ठारच मरतील.

उठा! कंबर कसा! एक तर जिंका, नाहीतर लढता लढता मरा — पण स्वतःच्या सत्त्वाचा विजय घडवा.

आमचे हे बंधने न मानणारे स्वैर विचार या थिजलेल्या, थक्क जगाला ढवळून काढू द्या! — आणि पुन्हा तीच हाक: पेला काठोकाठ भरू द्या!