Tag: Keshavsut

( चाल—किती रहावे तुजविण आतां ) कांठोकांठ भरूं द्या पेला, फेंस भराभर उसळूं द्या !प्राशन करितां रंग जगाचे क्षणोक्षणीं ते बदलूं द्या ! अमुच्या भाळीं कटकट लिहिली सदैव वटवट करण्याची,म्हणेला जग आम्हांस मद्यपी; पर्वा कसली मग याची ! जिव्हेचीं बंधनें तर ढिलीं करा तीव्र या पेयानेंयदुष्णतेनें द्यावापृथ्वी द्रवुनि मिसळती वेगानें ! होउनियां मग दंग मनीं,व्हावें…

“ कोठुनि हे आले येथें ?काल संध्याकाळीं नव्हते ! —”हिमकण पाहुनि ते वेलीं —वरि पडले आज सकाळीं. आईला बाळया वदलाकुतुकानें उत्सुकलेला —“ दिसती हे गोजिरवाणेंमोत्यांचे जैसे दाणे ! आई ग ! तर वद मातेंकोठूनि हे आले येथें ?सूर्याच्या ह्या किरणांतकसे पहा चकमकतात ! मौज मला भारी वाटें !होते हे तर वद कोठें ?”चुम्बुनियां त्या तनयातेंवर…

( चाल—फटक्याची ) त्या शूरानें भगवा झेंडा हिंदुस्थानीं नाचविला.निजराष्ट्राचें वैभव नेलें एकसारखें बढतीला;जिकडे तिकडे समशेरीची कीर्ति आपुल्या गाजविली,खूप शर्तिनें कदर आपली गनीमांस त्या लावियली, आणिक तुवां रे ! — त्वा नीचानें पाठ आपुली दादुनियांरणांतुनी पौबारा केला, शेपुट भ्याडा वळवुनियां ? गुणी जनाची पारख करुनी त्या धीरानें गौरविलें,उत्साहाच्या वातें अपुल्या तेज तयांचें चेतविलें;प्रतापदीपज्योति पोषिली सुजनस्नेहा वाढवुनी,गनीममशकें…

( शार्दूलविक्रीडित ) रानोमाळ कुठेंतरी तुजविणें मी हिंडतां वेंचिलीं,कांहीं रम्य फुलें, परी झडकरी निर्माल्य माझ्या करीझालीं मी विरहाग्नितप्त असल्यायोगें; गडें त्यापरीओसाडींत दिशांचिया भटकतां गाणीं मला काभलीं, डोक्याच्या भ्रमणामुळें बिघडुती विक्षिप्त तीं जाहलीं;हीं गाणीं कुसुमेंहि तीं परि दिलीं मीं टाकुनी का दुरी ?—नाहीं !— ठेवियलीं जपूनि असती अद्यापि गे सुन्दरी !तीं मीं कां ?— ह्रदयीं विचारुनि…

( चाल फटक्याची ) किती रहावें तुजविण आतां ! धीर न मजला क्षण धरवे !गेलें गेलें वय हें वायां ! — मरणहि तें वाटे बरवें ! काय करावें मज न सुचे,मुळीं न मजला किमपि रुचे,ह्रदयी सगळें धैर्य खचे; भणभण वणवण करित अधिक मज आढयींहि जगीं नच फिरवे !किती रहावें तुजविण आतां ! धीर न मजला…

( शार्दूलविक्रीडित ) संध्याकाळ असे : रवी उतरतो आहे समुद्रावरी,त्याचें बिम्ब सुरेख चुम्बिल पहा लाटांस या लौकरी;मातीला मिळूनी गळूनि पडलें तें पुष्प जाई जसें,लोपाला लहरींत मंडलहि हें आईल आतां तसें. आकाशीं ढग हे पहा विखुरले, त्यांच्यावरी सुन्दररंगाच्या खुलती छटा, बघुनि त्या येतें स्वचित्तावरः—हा मृत्युंगत होतसे दिवस, तन्मस्तिष्कपिंडांवरीयेतो अक्षयमोक्षसिन्धुलहरी तेजोयुता यापरी ! पक्षी हे घरटयांकडे परतुनी…

( शार्दूलविक्रीडित ) तार्‍याला जमिनीवरूनि वदला गर्वें दिवा हें असेंप :—“ अस्पष्ट द्युति ही कीती तव ! तुझा रात्रौ कितीसा असे —- लोकाला उपयोग ? मी बघ कसा तेजा निजा पाडितोंअंधारीं ब्यवहार सर्वहि जगीं माझ्यामुळें चालतो ! ” तारा तो वरुनी दिव्यास वदला गम्भीर शान्त स्वरें —-“ दीपा ! तूं म्हणतोस तें कवण तो लेखील…

( अंजनीगीत ) पुष्पा ! सुन्दर किती तूं दिससी !सौकुमार्य माधुर्यहि धरिही !तुजला बघतां मन माझें तूं-वेडें रे करिसी?तूं आणिक मी पूर्वी होतोंखेळगडी रे ? स्मरूनि अहा तो ! काळ सुखाचा, आतां चित्ता-खेद फार होतो ! मुग्ध मधुरता चित्तीं घेतां,पूर्वी अपुली होती समता; गेला गेला काळ अहह तो ! – फेर किती आतां ! सौकुमार्य…

( श्लोक ) अशी असावी कविता, फिरूनतशी नसावी कविता, म्हणूनसांगावया कोण तुम्ही कवीलाअहांत मोठे ? पुसतों तुम्हांला युवा जसा तो युवतीस मोहेंतसा कवी हा कवितेस पाहे ;तिला जसा तो करितो विनंतीतसा हिला हा करितो सुवृत्तीं. लाडीगुडी चालव लाडकीशींअशा तर्‍हेनें, जरि हें युव्याशींकोणी नसे सांगत, थोर गौरवेंकां तें तुम्ही सांगतसां कवीसवें ? करूनियां काव्य जनांत आणणें,न…

( शिखरिणी ) वयस्या, गाते ही मदुधनरवें सृष्टि मधुर,कसा गाऊं तीच्यापुढति वद मी पामर नर ? तशी ती गातांना श्रुतिसुभग तीं पक्षिकवनेंकशासाठीं गावीं अरस कवनें मीं स्ववदनें ? मिषानें वृष्टीच्या खळखळ अशी सृष्टि रडतांकुणाची ढाळाया धजल तसले अश्रु कविता ? निशीथीं ती तैशी हळु मृदुमरुच्छ्‍वास करितांकवीची गा कोण्या त्यजिल तसले श्वास दुहिता ? कवी –…