एका जंगलात खरनखर नावाचा एक म्हातारा सिंह राहत होता. दिवसभर फिरूनही त्याला शिकार मिळाली नाही, त्यामुळे तो खूप भुकेलेला आणि थकलेला होता. सूर्यास्त होत असताना त्याला एक मोठी गुहा दिसली.
सिंहाने विचार केला, “नक्कीच या गुहेत रात्री कोणीतरी प्राणी वास्तव्यास येत असेल. मी आत जाऊन लपून बसतो. तो प्राणी येताच मी त्याची शिकार करीन आणि माझी भूक भागवीन.” सिंह गुहेत जाऊन दबा धरून बसला.
ती गुहा ‘दधिपुच्छ’ नावाच्या एका चतुर कोल्ह्याची होती. काही वेळाने कोल्हा तिथे आला. गुहेच्या प्रवेशद्वारावर त्याला सिंहाच्या पायांचे ठसे आत जाताना दिसले, पण बाहेर येतानाचे ठसे दिसले नाहीत. कोल्हा सावध झाला. त्याने विचार केला, “जर मी सरळ आत गेलो, तर सिंह मला मारून टाकेल. पण सिंह आत आहे की नाही, हे कसे ओळखावे?”
कोल्ह्याने एक युक्ती लढवली. तो गुहेच्या दाराशी उभा राहिला आणि मोठ्याने ओरडला, “ओ गुहे! ओ माझ्या प्रिय गुहे! मी आलो आहे. तू आज गप्प का आहेस? आपले ठरले होते ना, की जेव्हा मी बाहेरून येईन आणि तुला हाक मारीन, तेव्हा तू मला प्रतिसादात ‘ये, तुझे स्वागत आहे’ असे म्हणशील. आज तू बोलत नाहीस, याचा अर्थ तू रागावली आहेस का? ठीक आहे, मग मी दुसऱ्या गुहेत जातो.”
गुहेत बसलेल्या सिंहाला वाटले, “कदाचित ही गुहा खरोखरच आपल्या मालकाशी बोलत असावी! पण माझ्या दहशतीमुळे ती आज गप्प आहे. जर हा कोल्हा निघून गेला, तर माझी शिकार चुकेल. त्यापेक्षा मीच गुहेच्या वतीने उत्तर देतो.”
सिंह मोठ्या गर्जनेत ओरडला, “ये मित्रा! तुझे स्वागत आहे! आत ये.”
सिंहाची ती भयानक गर्जना ऐकताच कोल्ह्याला खात्री पटली की आत सिंहच आहे. कोल्हा क्षणाचाही विलंब न लावता तिथून जोरात पळून गेला आणि त्याचे प्राण वाचले. पळताना कोल्हा म्हणाला, “अनागतं यः कुरुते स शोभते…” (जो भविष्यातील संकटाचा आधीच विचार करतो, तोच सुखी होतो.)
बोध (Moral):
“बुद्धिर्यस्य बलं तस्य ।” अर्थात: बुद्धी हेच सर्वात मोठे बळ आहे. संकट कितीही मोठे असले तरी, शांत डोक्याने विचार केला तर त्यातून मार्ग नक्कीच निघतो. शत्रूच्या ताकदीपेक्षा आपल्या चातुर्याने आपण स्वतःचे रक्षण करू शकतो.
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply