एका विशाल वडाच्या झाडावर मेघवर्ण नावाचा कावळ्यांचा राजा आपल्या परिवारासह राहत होता. त्याच जंगलात एका डोंगराच्या गुहेत अरिमर्दन नावाचा घुबडांचा राजा राहत होता. घुबडांना रात्री स्पष्ट दिसत असे, तर कावळ्यांना रात्री दिसत नसे. याच संधीचा फायदा घेऊन घुबडं दर रात्री कावळ्यांच्या वस्तीवर हल्ला करायची आणि अनेक कावळ्यांना मारून टाकायची.
कावळ्यांचा राजा मेघवर्ण खूप चिंतेत पडला. त्याने आपल्या पाच मंत्र्यांना बोलावून सल्ला विचारला. पहिल्या चार मंत्र्यांनी ‘तह करणे’ किंवा ‘पळून जाणे’ असे सल्ले दिले. पण पाचवा मंत्री, जो सर्वात वृद्ध आणि अनुभवी होता, ज्याचे नाव स्थिरजीवी होते, त्याने एक वेगळीच योजना आखली.
स्थिरजीवीची चतुर योजना:
स्थिरजीवीने राजाला सांगितले, “महाराज, तुम्ही मला मारहाण करण्याचे नाटक करा आणि मला इथेच सोडून बाकी सर्वांना घेऊन सुरक्षित ठिकाणी जा. मी शत्रूच्या गोटात शिरून त्यांचा नाश करीन.”
योजनेनुसार, कावळ्यांनी स्थिरजीवीला जखमी करण्याचे नाटक केले आणि ते निघून गेले. थोड्या वेळाने घुबडांचा राजा अरिमर्दन तिथे आला. त्याला तिथे एक जखमी कावळा (स्थिरजीवी) दिसला. स्थिरजीवीने रडण्याचे नाटक केले आणि सांगितले, “बघा महाराज, मी आपल्या राज्याची प्रशंसा केली म्हणून माझ्याच राजाने मला मारून इथे टाकले. आता मला आपल्या आश्रयाला घ्या, मी तुम्हाला कावळ्यांची सर्व गुपिते सांगेन.”
घुबडांच्या एका मंत्र्याने सावध केले की, “शत्रूवर कधीही विश्वास ठेवू नका!” पण घुबडांच्या राजाला स्थिरजीवीची दया आली आणि त्याने त्याला आपल्या गुहेच्या प्रवेशद्वारावर राहण्याची परवानगी दिली.
अंत आणि विजय:
स्थिरजीवी रोज घुबडांसाठी अन्नाची सोय करायचा आणि हळूहळू त्यांचा विश्वास संपादन केला. दिवसा घुबडं झोपलेली असायची आणि त्यांना प्रकाशात दिसत नसे. स्थिरजीवीने गुहेच्या दाराशी हळूहळू वाळलेले गवत, काड्या आणि लाकडे जमा केली. घुबडांना वाटले की तो आपले घर (घरटे) बनवत आहे.
जेव्हा भरपूर गवत जमा झाले, तेव्हा एके दिवशी दुपारी (जेव्हा घुबडं गाढ झोपलेली होती), स्थिरजीवी उडून आपल्या राजाकडे (मेघवर्ण) गेला. त्याने सर्व कावळ्यांना बोलावले आणि सांगितले, “प्रत्येकाने आपल्या चोचीत एक पेटती लाकडी काठी घेऊन या!”
सर्व कावळ्यांनी गुहेच्या दाराशी असलेल्या गवताला आग लावली. गुहेच्या आत असलेले सर्व घुबडं धुराने गुदमरून आणि आगीत होरपळून मरून गेली. अशा प्रकारे, स्थिरजीवीने आपल्या बुद्धीचा आणि धैर्याचा वापर करून, ताकदीने श्रेष्ठ असलेल्या शत्रूचा पूर्णपणे नाश केला.
बोध (Moral):
“शत्रुं छद्मनापि हन्यात् ।” अर्थात: बुद्धीचा वापर करून बलाढ्य शत्रूवरही मात करता येते. कधीकधी शत्रूशी समोरासमोर लढण्यापेक्षा, ‘साम-दाम-दंड-भेद’ यांपैकी भेदाचा वापर करणे अधिक परिणामकारक ठरते.
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply