एके दिवशी बादशहा अकबर दरबारात बसले होते. एक श्रीमंत व्यापारी — सेठ धनराज — दरबारात आला. त्याचा चेहरा रागाने लाल झाला होता. त्याने बादशहाला सांगितले —
“जहाँपनाह, माझ्या घरात काल रात्री चोरी झाली! माझ्या तिजोरीतून शंभर सोन्याच्या मोहरा गायब झाल्या. चोर माझ्याच घरातील नोकर रामू आहे — त्याला शिक्षा करा!”
रामूला दरबारात बोलावले. तो एक साधा, गरीब माणूस होता. तो थरथरत उभा राहिला आणि म्हणाला —
“जहाँपनाह, मी चोर नाही! मी दहा वर्षे इमाने-इतबारे सेठजींची सेवा केली. माझ्यावर खोटा आरोप लावला जातोय!”
धनराज म्हणाला — “खोटे बोलतो हा! रात्री फक्त रामूच घरात होता — दुसरे कोण चोरणार?”
बिरबल शांतपणे दोघांकडे पाहत होता. त्याने रामूला विचारले —
“रामू, रात्री तू कुठे होतास?”
“जहाँपनाह, मी दरवाजाजवळ झोपलो होतो — आतमध्ये गेलोच नाही!”
बिरबलाने धनराजला विचारले — “तिजोरी कुठे होती?”
“आतल्या खोलीत — बंद होती!”
बिरबलाने विचारले — “किल्ली कोणाकडे होती?”
धनराज क्षणभर थांबला — “माझ्याकडेच होती!”
“म्हणजे बंद तिजोरीतून किल्लीशिवाय मोहरा गेल्या — आणि दरवाजाजवळ झोपलेल्या रामूने चोरी केली?”
दरबारात शांतता पसरली.
बिरबलाने पुढे विचारले — “धनराजजी, घरात आणखी कोण होते?”
धनराज गडबडला — “माझा मुलगा… पण तो…”
बिरबल शांतपणे म्हणाला — “जहाँपनाह, किल्ली मालकाकडे, तिजोरी आतल्या खोलीत — रामू बाहेर झोपलेला. चोरी रामूने केलीच कशी? धनराजांच्या मुलाची चौकशी व्हायला हवी!”
बादशहाने चौकशी केली. धनराजचा मुलगा जुगारात बुडाला होता — त्याने बापाच्या तिजोरीतून मोहरा चोरल्या होत्या. त्याने कबुली दिली.
रामू निर्दोष सुटला. बादशहाने त्याला बक्षीस दिले आणि म्हणाले —
“रामू, तुझा प्रामाणिकपणाच तुझा खरा रक्षक होता!”
बिरबल म्हणाला — “जहाँपनाह, आरोप करणे सोपे असते — पण सत्य नेहमी बाहेर येतेच!”
तात्पर्य: प्रामाणिकपणा हेच खरे रक्षण असते. खोटा आरोप कितीही मजबूत वाटला तरी सत्य शेवटी बाहेर येतेच.
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply