एका गावात एक ब्राह्मण राहत होता. तो स्वभावाने खूप लोभी होता. त्याच्याकडे एक अतिशय धष्टपुष्ट आणि कष्टाळू बैल होता. तो बैल शेतात खूप काम करायचा आणि ब्राह्मणाला भरपूर धान्य मिळवून द्यायचा. तरीही ब्राह्मणाचे समाधान होत नसे.
एके दिवशी ब्राह्मणाने ऐकले की, जवळच्या एका मोठ्या शहरात एक श्रीमंत व्यापारी राहतो. त्या व्यापाऱ्याकडे एक ‘जादूचा बैल’ आहे, जो रोज सोन्याची नाणी देतो. लोभी ब्राह्मणाच्या मनात विचार आला, “माझ्याकडे तर हा साधा बैल आहे, याला विकून मी तो सोन्याची नाणी देणारा बैल विकत घेईन.”
ब्राह्मणाने आपल्या बैलाला बाजारात नेले आणि खूप स्वस्त किमतीत विकून टाकले. मिळालेले सर्व पैसे घेऊन तो त्या शहरात पोहोचला. तिथे एका धूर्त माणसाने ब्राह्मणाचे भोळेपण आणि लोभ ओळखला. त्याने एक सामान्य बैल सजवून ब्राह्मणासमोर आणला आणि सांगितले, “हाच तो सोन्याची नाणी देणारा बैल आहे. पण हा नाणी फक्त एका विशिष्ट मंत्राने आणि विशिष्ट वेळीच देतो.”
ब्राह्मणाने आपला सर्व पैसा त्या धूर्त माणसाला दिला आणि तो बैल आनंदाने घरी घेऊन आला. घरी आल्यावर ब्राह्मणाने बैलाची खूप पूजा केली, त्याला चांगले खायला दिले आणि मंत्र म्हणायला सुरुवात केली. पण बैल काही सोन्याची नाणी देईना.
उलट, तो बैल खूप उनाड आणि आळशी होता. त्याने ब्राह्मणाच्या शेतात काम करायलाही नकार दिला. काही दिवसांतच ब्राह्मणाचे साठवलेले धान्य संपले. जो जुना बैल त्याला कष्ट करून पोटभर जेवण देत होता, तो आता त्याच्याकडे नव्हता आणि जो नवीन बैल आणला होता, तो फक्त खायला मागत होता.
शेवटी ब्राह्मणाला आपली चूक उमजली. अतिलोभामुळे त्याने आपला प्रामाणिक आणि कष्टाळू बैल गमावला होता आणि आता तो स्वतः भिकेला लागला होता.
बोध (Moral):
“अतिलोभात् विनाशः स्यात् ।” अर्थात: अतिलोभ हा विनाशाचे मूळ आहे. आपल्याकडे जे आहे त्यात समाधान न मानता, केवळ कल्पनेच्या आणि मोहाच्या मागे धावल्यास पदरी फक्त निराशाच येते. कष्ट करून मिळवलेले धन हेच खरे धन असते.
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply