एका जंगलात एक पारधी शिकार शोधत होता. त्याला एक मोठा डुक्कर दिसला. पारध्याने बाण मारला, ज्यामुळे डुक्कर जखमी झाला. पण मरण्यापूर्वी त्या डुकराने जोरात मुसंडी मारली आणि आपल्या सुळ्याने पारध्यावर हल्ला केला. या झटापटीत पारधी आणि डुक्कर दोघेही तिथेच मरून पडले.
योगायोगाने तिथे एक साप देखील होता, जो त्या दोघांच्या पायाखाली येऊन चिरडून मेला. अशा प्रकारे तिथे एकाच वेळी तीन मृतदेह पडले होते—पारधी, डुक्कर आणि साप.
काही वेळाने तिथे एक भुकेलेला कोल्हा आला. समोर इतके अन्न पाहून तो अतिशय आनंदी झाला. त्याने विचार केला, “आज तर माझे नशीब फळफळले! देवाने मला पुढच्या अनेक महिन्यांची शिदोरी एकाच वेळी दिली आहे. हा माणूस, हा डुक्कर आणि हा साप… मला खूप दिवस पुरतील.”
पण कोल्हा अत्यंत लोभी होता. त्याने विचार केला, “मी जर हे सर्व मांस आजच खायला सुरुवात केली, तर ते संपून जाईल. मी अत्यंत ‘कमी’ खाऊन सुरुवात करतो, जेणेकरून हे अन्न ‘जास्त’ दिवस टिकेल. सर्वात आधी मी या पारध्याच्या धनुष्याला लावलेली दोरी (तांत) खातो, जी प्राण्याच्या आतड्यांपासून बनवलेली आहे. हे माझे आजचे ‘स्टार्टर’ असेल.”
धनुष्याची दोरी खूप घट्ट ओढलेली होती. कोल्ह्याने विचार न करता ती दोरी आपल्या दातांनी कुरतडायला सुरुवात केली. जशी त्याने ती दोरी तोडली, तसा ताण दिलेला धनुष्याचा बाण (किंवा धनुष्याचे टोक) वेगाने सटकला आणि थेट कोल्ह्याच्या टाळूतून (डोक्यातून) आरपार गेला.
तो लोभी कोल्हा तिथेच रक्ताच्या थारोळ्यात पडला आणि मरण पावला. समोर इतकी मेजवानी असतानाही, केवळ अति लोभामुळे आणि चुकीच्या नियोजनामुळे त्याला आपला जीव गमवावा लागला.
बोध (Moral):
“अतिलोभो न कर्तव्यो लोभं नैव परित्यजेत् ।” अर्थात: अति लोभ करू नये. गरजेपेक्षा जास्त साठवून ठेवण्याची वृत्ती किंवा ‘उद्यासाठी’ वाचवण्याच्या नादात आजचा विवेक गमावणे विनाशाला कारणीभूत ठरते. जे समोर आहे त्याचा योग्य वेळी उपभोग घेणे आणि भविष्याचा अति विचार न करणे, हाच शहाणपणा आहे.
Leave a Reply