एका नगरात एक राजा राज्य करत होता. त्याला प्राण्यांची खूप आवड होती, म्हणून त्याने आपल्या राजवाड्यात एक वानर पाळले होते. राजा त्या वानरावर इतका विश्वास ठेवायचा की, त्याने त्याला आपल्या शयनकक्षात (बेडरूममध्ये) येण्या-जाण्याची पूर्ण मुभा दिली होती. इतर सेवक बाहेर थांबायचे, पण हे वानर राजाच्या अगदी जवळ असायचे.
एके दिवशी दुपारी राजा गाढ झोपला होता. राजवाड्याच्या खिडक्या उघड्या होत्या. वानर हातामध्ये पंखा घेऊन राजाला वारा घालत होते. राजा शांतपणे निद्राधीन होता.
इतक्यात कुठूनतरी एक माशी तिथे उडत आली. ती माशी फिरता फिरता राजाच्या नाकावर बसली. वानराला हे पाहून खूप राग आला. त्याने पंख्याने त्या माशीला हाकलण्याचा प्रयत्न केला. माशी उडाली, पण पुन्हा फिरून राजाच्या कपाळावर बसली. वानराने तिला पुन्हा हाकलले, तर ती आता राजाच्या छातीवर जाऊन बसली.
त्या मूर्ख वानराचा संयम सुटला. त्याने विचार केला, “या क्षुद्र माशीची इतकी हिंमत की ती माझ्या स्वामींना सारखा त्रास देत आहे? हिला आता अद्दल घडवायलाच हवी!” रागाच्या भरात वानराने आपली बुद्धी गमावली. त्याने जवळच पडलेली राजाची धारदार तलवार उपसली.
जशी ती माशी पुन्हा एकदा राजाच्या छातीवर येऊन बसली, तसा वानराने पूर्ण ताकदीनिशी तलवारीचा वार माशीवर केला. माशी अत्यंत चपळ होती, ती क्षणार्धात उडून गेली. पण तलवारीचा तो भीषण वार थेट राजाच्या छातीवर बसला. राजाचा जागीच अंत झाला.
एका ‘एकनिष्ठ’ पण ‘मूर्ख’ मित्राच्या अति-उत्साहामुळे आणि अज्ञानामुळे राजाला आपला नाहक जीव गमवावा लागला.
बोध (Moral):
“वरं शत्रुर्विद्वान् न च मित्रमपण्डितः।” अर्थात: विद्वान (शहाणा) शत्रू परवडला, पण मूर्ख मित्र नको. कारण मूर्ख मित्र आपले हित करायला जातो आणि अज्ञानामुळे आपले मोठे नुकसान करून बसतो.

Leave a Reply