एका नगरात मंथरक नावाचा एक विणकर राहत होता. तो खूप मेहनती होता, पण एकदा त्याच्या विणण्याच्या यंत्राचे (माग) लाकूड तुटले. नवीन लाकूड शोधण्यासाठी तो जंगलात गेला. तिथे त्याला एक प्रचंड मोठे शिंशपा (शिसम) चे झाड दिसले.
मंथरकने विचार केला, “या झाडाचे लाकूड खूप मजबूत आहे, यापासून माझे यंत्र खूप छान बनेल.” त्याने कुऱ्हाड उपसली आणि तो झाड तोडणार, इतक्यात त्या झाडावर राहणारा एक व्यंतर (देवयोनीतील जीव किंवा यक्ष) प्रकट झाला.
यक्ष म्हणाला, “हे विणकरा, हे झाड माझे निवासस्थान आहे. तू हे तोडू नकोस. त्याबदल्यात तू जे मागशील, ते वरदान मी तुला देईन.”
विणकर आनंदी झाला, पण तो म्हणाला, “मला विचार करण्यासाठी थोडा वेळ द्या. मी माझ्या मित्राला आणि पत्नीला विचारून येतो.”
मंथरक आधी आपल्या मित्राकडे (जो एक न्हावी होता) गेला. मित्राने सुचवले, “अरे, तू एक राज्य मागून घे! तू राजा बनशील आणि मी तुझा मंत्री बनेन. आपण दोघे सुखात राहू.”
विणकराला ते पटले, पण त्याने विचार केला की पत्नीलाही विचारून घ्यावे. जेव्हा त्याने आपल्या पत्नीला विचारले, तेव्हा ती म्हणाली, “राजाला खूप टेन्शन असते. युद्धे होतात, शत्रू वाढतात. त्यापेक्षा तू दोन डोकी आणि चार हात मागून घे! म्हणजे तू एकाच वेळी दोन साड्या विणू शकशील. तुझे उत्पन्न दुप्पट होईल आणि आपण कोणाच्याही नजरेत न भरता सुखाने राहू.”
विणकराला पत्नीचा सल्ला व्यावहारिक वाटला. तो झाडापाशी गेला आणि यक्षाला म्हणाला, “मला दोन डोकी आणि चार हात द्या.” यक्षाने ‘तथास्तु’ म्हटले.
तत्काळ विणकराला दोन डोकी आणि चार हात प्राप्त झाले. तो आनंदाने आपल्या घराकडे निघाला. पण वाटेत जेव्हा लोकांनी त्याला पाहिले, तेव्हा त्यांना वाटले की हा कोणीतरी राक्षस आहे. लोकांनी भीतीपोटी आणि संशयापोटी त्याच्यावर दगडांचा वर्षाव केला आणि लाठ्यांनी मारहाण केली. त्या मारहाणीत बिचाऱ्या विणकराचा मृत्यू झाला.
बोध (Moral):
“चुकीच्या सल्ल्याने घेतलेला निर्णय विनाशाला कारणीभूत ठरतो.” (The story highlights how one should use their own intelligence and not blindly follow others’ advice, especially when it involves unnatural greed.)

Leave a Reply