एका सुंदर तलावात कम्बुग्रीव नावाचा एक कासव राहत होता. त्याच तलावाच्या काठी संकट आणि विकट नावाचे दोन हंस त्याचे मित्र होते. हे तिघेही रोज तासनतास गप्पा मारायचे. कासवाला खूप बोलायची सवय होती, म्हणून त्याला सगळे ‘बडबड्या’ म्हणायचे.
एकदा त्या भागात मोठा दुष्काळ पडला. तलावाचे पाणी आटू लागले. हंस काळजीत पडले आणि त्यांनी दुसऱ्या मोठ्या तलावाकडे जाण्याचा निर्णय घेतला. कासव म्हणाला, “मित्रांनो, मला इथेच सोडून जाऊ नका, मी पाण्याशिवाय मरून जाईन. मलाही तुमच्यासोबत घेऊन चला.”
हंस म्हणाले, “आम्ही तर उडून जाऊ शकतो, पण तू कसा येणार?” कासवाने एक युक्ती सुचवली, “तुम्ही एक लाकडी काठी घ्या. त्याचे दोन्ही टोके तुम्ही तुमच्या चोचीत धरा आणि मी त्या काठीचा मध्यभाग माझ्या तोंडाने घट्ट पकडून ठेवेन. अशा प्रकारे तुम्ही उडाल की मीही तुमच्यासोबत हवेत उडेन.”
हंसांना ही युक्ती आवडली, पण त्यांनी एक अट घातली, “हे बघ, ही योजना खूप धोकादायक आहे. प्रवासादरम्यान तू तुझे तोंड अजिबात उघडायचे नाहीस. जर तू काही बोलायला गेलास, तर तू खाली पडशील आणि तुझा मृत्यू होईल.” कासवाने कबूल केले की तो गप्प राहील.
प्रवास सुरू झाला. दोन हंस काठी चोचीत धरून उडू लागले आणि कासव मध्ये लटकत होते. जेव्हा ते एका गावावरून उडत होते, तेव्हा खालील लोकांनी हे आश्चर्यकारक दृश्य पाहिले. लोक ओरडू लागले, “बघा! बघा! हंस एका कासवाला घेऊन चालले आहेत! जर हे कासव खाली पडले, तर आपण त्याला शिजवून खाऊया.”
लोकांचे ते बोलणे ऐकून कासवाला खूप राग आला. त्याला राहवेना. तो ओरडून सांगायला गेला, “तुम्ही काय खाणार? तुम्ही तर राख खाल!”
जसं कासवाने बोलण्यासाठी तोंड उघडलं, तसा काठीवरचा त्याचा ताबा सुटला. तो वेगाने खाली पडला आणि जमिनीवर आदळून त्याचा जागीच मृत्यू झाला.
बोध (Moral):
“हितकामानां सुहृदां वाक्यं यो न अभिनन्दति । स कूर्म इव दुर्बुद्धिः काष्ठाद् भ्रष्टो विनश्यति ॥” अर्थात: जे लोक आपल्या हितचिंतकांचा आणि मित्रांचा सल्ला मानत नाहीत, त्यांचा अंत त्या मूर्ख आणि बडबड्या कासवासारखा होतो.
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply