बुद्धिवान ससा आणि सिंह

एका घनदाट जंगलात भासुरक नावाचा एक अतिशय शक्तिशाली आणि क्रूर सिंह राहत होता. तो केवळ भूक भागवण्यासाठीच नाही, तर मनोरंजनासाठी देखील दररोज अनेक निरपराध प्राण्यांची शिकार करायचा. यामुळे जंगलातील सर्व प्राणी भीतीच्या छायेत होते.

शेवटी, सर्व प्राणी एकत्र आले आणि त्यांनी सिंहासमोर एक प्रस्ताव ठेवला. ते म्हणाले, “महाराज, आपण असेच प्राण्यांना मारत राहिलात, तर लवकरच हे जंगल रिकामे होईल. त्यापेक्षा आम्ही रोज स्वतःहून एक प्राणी तुमच्या भोजनासाठी पाठवू. यामुळे तुम्हाला शिकार शोधण्याचे कष्ट पडणार नाहीत आणि आमची संख्याही टिकून राहील.” सिंहाने हा प्रस्ताव मान्य केला.

अनेक दिवस हे सुरळीत चालले. एके दिवशी एका लहान सशाची पाळी आली. तो ससा शरीरानं लहान असला तरी बुद्धीनं खूप तल्लख होता. त्याने विचार केला, “मरण तर समोर दिसतच आहे, मग थोड्या उशिरा का जाऊ नये? कदाचित उशीर झाल्यामुळे चिडलेल्या सिंहाचा फायदा घेऊन काहीतरी युक्ती करता येईल.”

ससा मुद्दाम रेंगाळत गेला आणि खूप उशिरा सिंहाच्या गुहेपाशी पोहोचला. सिंह भुकेने व्याकुळ झाला होता आणि रागाने लाल झाला होता. सशाला पाहताच तो गर्जला, “ए चिमुरड्या, एक तर तू इतका लहान आहेस की त्याने माझे पोट भरणार नाही, आणि वरून तू इतका उशिरा आलास? आता मी तुझा आणि जंगलातील सर्व प्राण्यांचा नायनाट करतो!”

ससा शांतपणे म्हणाला, “महाराज, यात माझा किंवा इतर प्राण्यांचा दोष नाही. मी वेळेतच निघालो होतो, पण वाटेत मला एक दुसरा मोठा सिंह भेटला. त्याने मला अडवून सांगितले की, ‘हा जंगलचा खरा राजा मी आहे’. मी त्याला तुमच्याबद्दल सांगितले, तेव्हा तो म्हणाला की भासुरक हा तोतया आहे आणि त्याने तुम्हाला युद्धाचे आव्हान दिले आहे.”

भासुरकचा अहंकार दुखावला गेला. तो ओरडला, “कोण आहे तो? मला आत्ताच त्याच्याकडे ने, मी त्याला दाखवतो खरा राजा कोण आहे!”

ससा सिंहाला एका खोल विहिरीजवळ घेऊन गेला आणि म्हणाला, “महाराज, तो शत्रू सिंह या किल्ल्यात (विहिरीत) लपून बसला आहे.” सिंहाने रागाने विहिरीत डोकावले. तिथे त्याला पाण्यात स्वतःचेच प्रतिबिंब (Reflection) दिसले. सिंहाला वाटले की हाच तो दुसरा शत्रू आहे.

त्याने जोराने गर्जना केली. विहिरीच्या खोलीमुळे त्याच्या आवाजाचा मोठा प्रतिध्वनी (Echo) आला. सिंहाला वाटले की समोरचा सिंह देखील त्याला आव्हान देत आहे. रागाच्या भरात, काहीही विचार न करता भासुरकाने विहिरीत उडी मारली. खोल पाण्यात बुडून त्या क्रूर सिंहाचा अंत झाला. सशाने आपल्या बुद्धीने स्वतःचे आणि जंगलातील सर्व प्राण्यांचे प्राण वाचवले.

बोध (Moral):

“बुद्धिर्यस्य बलं तस्य निर्बुद्धेस्तु कुतो बलम्?” अर्थात: ज्याच्याकडे बुद्धी आहे, त्याच्याकडेच खरी शक्ती आहे. शारीरिक बलापेक्षा बुद्धीचे बल श्रेष्ठ असते.

🔗 हा लेख शेअर करा

WhatsApp Facebook Twitter 🖨️ Print 🔗 Copy Link