चोराची दाढी

दिल्लीच्या सिंहासनावर एके काळी अकबर बादशहा राज्य करत होता. त्याचा दरबार न्याय, शहाणपण आणि बुद्धिमत्तेसाठी ओळखला जात असे. या दरबारातील सर्वांत चतुर, हजरजबाबी आणि प्रसंगावधान राखणारा मंत्री म्हणजे बिरबल. कोणताही गुंतागुंतीचा प्रश्न असो, बिरबल तो सहज सोडवत असे.

एके दिवशी राजदरबारातून एक मौल्यवान हार चोरीला गेला. हा हार राणीचा होता आणि तो फारच किमतीचा होता. अकबर बादशहा खूप संतप्त झाला. त्याने त्वरित आदेश दिला की चोर शोधून काढलाच पाहिजे. दरबारातील सगळे नोकर, पहारेकरी आणि कर्मचारी संशयाच्या भोवऱ्यात आले, पण कोणावरही ठोस आरोप करता येत नव्हता.

अकबराने बिरबलाला बोलावून म्हणाले,
“बिरबल, हा चोर दरबारातलाच आहे. पण तो कोण, हे समजत नाही. तू काहीतरी उपाय काढ.”

बिरबल थोडा विचारात पडला आणि म्हणाला,
“महाराज, मला उद्या सकाळपर्यंत वेळ द्या. चोर आपोआप सापडेल.”

दुसऱ्या दिवशी बिरबलाने दरबारातील सर्व संशयितांना एका रांगेत उभे राहायला सांगितले. प्रत्येकाच्या हातात एक लहान काडी दिली. मग तो म्हणाला,
“ही काडी जादुई आहे. जो चोर असेल, त्याच्या हातातील काडी उद्यापर्यंत दोन बोटांनी वाढेल.”

हे ऐकताच सगळे शांत झाले. बिरबलाने सर्वांना सांगितले की काड्या हातात घेऊन तसेच ठेवाव्यात आणि दुसऱ्या दिवशी पुन्हा दरबारात हजर व्हावे.

रात्रभर एका माणसाला झोपच लागली नाही. “जर काडी वाढली तर मी पकडला जाईन,” या भीतीने त्याने चोरपणे आपली काडी थोडी कापून टाकली.

दुसऱ्या दिवशी सर्वजण पुन्हा दरबारात आले. बिरबलाने सगळ्यांच्या काड्या तपासल्या. सगळ्यांच्या काड्या समान लांबीच्या होत्या, फक्त एका माणसाची काडी लहान होती. बिरबल लगेच हसला.

तो अकबराला म्हणाला,
“महाराज, चोर सापडला आहे.”
त्या माणसाकडे बोट दाखवत तो पुढे म्हणाला,
“यालाच खात्री होती की काडी वाढेल, म्हणून याने ती कापली.”

तो माणूस घाबरला. त्याच्या चेहऱ्यावर अपराधी भाव स्पष्ट दिसत होते—जणू म्हणतात ना, ‘चोराच्या दाढीला हात’! अखेरीस त्याने आपला गुन्हा कबूल केला आणि हार परत केला.

अकबर बादशहाने बिरबलाचे मनापासून कौतुक केले आणि चोराला योग्य शिक्षा दिली.

तात्पर्य: खरा गुन्हेगार स्वतःच आपल्या वागण्यातून ओळख देतो. बुद्धी आणि संयम असेल, तर सत्य लपून राहत नाही.

🔗 हा लेख शेअर करा

WhatsApp Facebook Twitter 🖨️ Print 🔗 Copy Link