एका नगरात एक राजा राज्य करत होता. त्याला प्राण्यांची खूप आवड होती. त्याने आपल्या राजवाड्यात एक वानर (माकड) पाळले होते. राजा त्या वानरावर खूप विश्वास ठेवत असे. ते वानरही राजाशी खूप एकनिष्ठ होते. राजाने त्याला इतकी मोकळीक दिली होती की, ते वानर राजाच्या शयनकक्षातही (बेडरूममध्ये) कधीही जाऊ शकत असे.
राजाचे इतर सेवक बाहेर थांबायचे, पण हे वानर राजाच्या अगदी जवळ असायचे. एकदा राजा दुपारच्या वेळी गाढ झोपला होता आणि वानर हातामध्ये पंखा घेऊन राजाला वारा घालत होते.
इतक्यात कुठूनतरी एक माशी तिथे आली आणि राजाच्या छातीवर येऊन बसली. वानराने पंख्याने त्या माशीला हाकलण्याचा प्रयत्न केला, पण माशी पुन्हा पुन्हा उडून राजाच्या अंगावरच येऊन बसू लागली. कधी ती नाकावर बसायची, तर कधी कपाळावर.
त्या मूर्ख वानराला खूप राग आला. त्याने विचार केला, “ही छोटीशी माशी माझ्या स्वामींना त्रास देत आहे, मी हिला आत्ताच अद्दल घडवतो.” रागाच्या भरात वानराने आपली बुद्धी गमावली. त्याने बाजूला ठेवलेली राजाची तीक्ष्ण तलवार उचलली.
जशी ती माशी पुन्हा एकदा राजाच्या छातीवर येऊन बसली, तसा वानराने पूर्ण ताकदीनिशी तलवारीचा वार माशीवर केला. माशी तर चपळ होती, ती पटकन उडून गेली; पण तो जोरदार वार थेट राजाच्या छातीवर बसला. राजाचा तिथेच अंत झाला.
एका मूर्ख मित्राच्या अति-उत्साहामुळे आणि अज्ञानामुळे राजाला आपला जीव गमवावा लागला.
बोध (Moral):
“वरं शत्रुर्विद्वान् न च मित्रमपण्डितः।” अर्थात: विद्वान (शहाणा) शत्रू परवडला, पण मूर्ख मित्र नको. कारण मूर्ख मित्र आपले हित करायला जातो आणि अज्ञानामुळे आपले मोठे नुकसान करून बसतो.

Leave a Reply