साधू आणि उंदीर

एका नगरात चूडाकर्ण नावाचा एक संन्यासी (साधू) राहत होता. तो रोज भिक्षा मागून आणायचा आणि मिळालेले अन्न एका पात्रात भरून उंचावर टांगून ठेवायचा. त्याच घरात हिरण्यक नावाचा एक अतिशय चपळ आणि बुद्धिमान उंदीर राहत होता.

हिरण्यक रोज उडी मारून त्या उंचावरील पात्रातील अन्न चोरून खायचा. साधू त्याला हाकलण्यासाठी सतत लाकडाने भांड्यावर टपल्या मारायचा, पण हिरण्यक इतका उंच उडी मारायचा की साधूला प्रश्न पडायचा, “एवढा छोटा उंदीर इतकी उंच उडी मारतोच कशी?”

एके दिवशी साधूकडे त्याचा एक मित्र भेटायला आला. गप्पा मारताना साधू वारंवार भांड्यावर लाकूड आपटत होता. मित्राने विचारले, “अरे, तू माझ्याशी बोलताना सारखा असा आवाज का करतोयस?”

साधूने आपली समस्या सांगितली. तेव्हा त्याचा मित्र म्हणाला, “नक्कीच या उंदराच्या बिळाखाली काहीतरी गुप्त धन असावे. कारण संपत्ती किंवा शक्तीचा आधार असल्याशिवाय कोणालाही इतका आत्मविश्वास आणि बळ प्राप्त होत होत नाही.”

दोघांनी मिळून हिरण्यकचे बीळ शोधले आणि तिथली जमीन उकरली. तिथे त्यांना सोन्याच्या मोहरांनी भरलेला एक हंडा सापडला. साधूने तो खजिना काढून घेतला.

दुसऱ्या दिवशी हिरण्यक नेहमीप्रमाणे अन्न चोरी करण्यासाठी आला. पण आज त्याच्याकडे तो खजिना नव्हता. त्याच्या मनातील आत्मविश्वास कमी झाला होता. त्याने पूर्ण ताकदीनिशी उडी मारली, पण तो अन्नाच्या पात्रापर्यंत पोहोचू शकला नाही आणि धाडकन खाली पडला. साधूने त्याला लाठीने मारले आणि तो जखमी अवस्थेत तिथून पळून गेला.

हिरण्यकला तेव्हा उमजले की, “माझी ती शक्ती माझी स्वतःची नसून त्या संपत्तीमुळे मला मिळालेला तो एक मानसिक आधार होता.”

बोध (Moral):

“अर्थेन बलवान् सर्वोऽप्यर्थाद्भवति पण्डितः ।” अर्थात: संपत्ती किंवा अधिकार माणसाला आत्मविश्वास देतात. जेव्हा एखादा आधार तुटतो, तेव्हा माणसाचे मनोबलही कमी होते. परंतु, खरा शहाणपणा हा आपल्या संकटातून मार्ग काढण्यात आणि चांगल्या मित्रांची साथ मिळवण्यात असतो.

🔗 हा लेख शेअर करा

WhatsApp Facebook Twitter 🖨️ Print 🔗 Copy Link