एका विशाल वडाच्या झाडावर चित्रग्रीव नावाचा कबुतरांचा राजा आपल्या थव्यासोबत राहत होता. एके दिवशी सकाळी, एक पारधी (शिकारी) त्या झाडापाशी आला. त्याने जमिनीवर तांदळाचे दाणे पसरले आणि त्यावर आपले जाळे अतिशय शिताफीने टाकून तो जवळच एका झाडाच्या आड लपून बसला.
काही वेळाने कबुतरांचा थवा आकाशातून जात असताना त्यांना खाली जमिनीवर पांढरे शुभ्र तांदळाचे दाणे दिसले. दाणे पाहून सर्व कबुतरे मोहित झाली आणि खाली उतरून दाणे खाण्याचा विचार करू लागली.
चित्रग्रीव, जो खूप अनुभवी आणि शहाणा होता, त्याने सावध केले, “मित्रांनो, या निर्जन जंगलात तांदळाचे दाणे कुठून आले? नक्कीच यात काहीतरी धोका आहे. आपण खाली उतरू नये.” पण भुकेलेल्या कबुतरांनी आपल्या राजाचे ऐकले नाही आणि ती दाणे खाण्यासाठी जमिनीवर उतरली.
जशी कबुतरे दाणे खाण्यात मग्न झाली, तसे पारध्याने जाळे ओढले आणि सर्व कबुतरे जाळ्यात अडकली. सर्वजण खूप घाबरले आणि स्वतःचा जीव वाचवण्यासाठी वेगवेगळे प्रयत्न करू लागले. पारधी आनंदाने त्यांच्याकडे धावत येत होता.
तेव्हा चित्रग्रीव म्हणाला, “घाबरू नका! जर आपण प्रत्येकाने वेगळा प्रयत्न केला, तर आपण नक्कीच मारले जाऊ. पण जर आपण सर्वांनी मिळून ‘एक’ होऊन ताकद लावली, तर आपण हे जाळे घेऊन आकाशात उडू शकतो. मी ‘एक, दोन, तीन’ म्हणताच सर्वांनी एकाच वेळी जोर लावून उडायचे!”
राजाची आज्ञा मिळताच, सर्व कबुतरांनी पूर्ण ताकदीनिशी पंख फडफडावले आणि आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, ते जाळ्यासकट आकाशात उडाले. शिकारी बघतच राहिला, तो त्यांच्या मागे धावला, पण कबुतरे जाळे घेऊन खूप लांब निघून गेली.
चित्रग्रीव त्यांना आपल्या एका जुन्या मित्राकडे घेऊन गेला, जो एक हिरण्यक नावाचा उंदीर होता. हिरण्यकने आपल्या तीक्ष्ण दातांनी जाळे कुरतडले आणि सर्व कबुतरांची सुटका केली. अशा प्रकारे एकीच्या बळावर आणि मित्राच्या मदतीने कबुतरांचे प्राण वाचले.
बोध (Moral):
“संहतिः श्रेयसी पुंसां स्वकुलैः अल्पकैरपि ।” अर्थात: एकीमध्ये मोठे बळ असते. जेव्हा लहान लहान जीव एकत्र येतात, तेव्हा ते मोठ्या संकटावरही मात करू शकतात. ‘एकता’ हेच कोणत्याही संकटावरचे सर्वात मोठे शस्त्र आहे.
Leave a Reply