एका नगरात एक दरिद्री पण अत्यंत सदाचारी ब्राह्मण राहत होता. त्याच्याकडे उपजीविकेचे कोणतेही साधन नव्हते. त्याच्या एका यजमानाने त्याला दया येऊन दोन बैल दान दिले. ब्राह्मणाने अतिशय कष्टाने गवत आणि धान्य भरवून त्या बैलांना धष्टपुष्ट केले.
त्याच्या गुबगुबीत बैलांवर एका चोराची नजर पडली. चोराने विचार केला, “आज रात्री मी या ब्राह्मणाचे हे दोन्ही बैल चोरून नेईन.”
त्याच रात्री, तो चोर ब्राह्मणाच्या घराकडे निघाला असताना वाटेत त्याला एक भयानक आकृती दिसली. तो एक ब्रह्मराक्षस होता. चोराने विचारले, “तू कोण आहेस?” राक्षसाने उत्तर दिले, “मी ब्रह्मराक्षस आहे आणि मी या ब्राह्मणाला खाण्यासाठी चाललो आहे. तू कोण?”
चोर म्हणाला, “मी चोर आहे आणि मी त्याचे बैल चोरायला चाललो आहे.” दोघांचेही ध्येय एकच (ब्राह्मणाचे नुकसान करणे) असल्यामुळे त्यांनी ठरवले की आपण सोबत जाऊया.
ब्राह्मणाच्या घरी पोहोचल्यावर दोघेही आत शिरले. ब्राह्मण गाढ झोपला होता. राक्षसाने विचार केला, “आधी मी याला खाऊन घेतो, मग तू तुझे बैल घेऊन जा.” पण चोर म्हणाला, “नाही! जर तू याला खाताना तो ओरडला आणि जागा झाला, तर मला बैल चोरता येणार नाहीत. म्हणून आधी मी बैल चोरतो, मग तू याला खा.”
राक्षस म्हणाला, “तसे नाही! जर तू बैल नेताना त्यांचा खुळखुळाट झाला आणि हा जागा झाला, तर मला याला खाता येणार नाही.”
यावरून दोघांमध्ये वादावादी सुरू झाली. चोर म्हणायचा “आधी मी,” तर राक्षस म्हणायचा “आधी मी.” त्यांचा आवाज वाढला आणि त्या गडबडीत ब्राह्मण जागा झाला.
ब्राह्मण उठलेला पाहून चोराने आरडाओरडा सुरू केला, “ब्राह्मण देव, बघा! हा राक्षस तुम्हाला खायला आला आहे!” त्याच वेळी राक्षसाने ओरडून सांगितले, “ब्राह्मण देव, बघा! हा चोर तुमचे बैल चोरायला आला आहे!”
ब्राह्मणाला सत्य परिस्थिती समजली. त्याने लगेच आपली मंत्रशक्ती वापरून राक्षसाला पळवून लावले आणि हातातील काठीने चोराला चोप देऊन पळवून लावले. अशा प्रकारे दोन शत्रूंच्या आपापसातील भांडणामुळे ब्राह्मणाचे प्राणही वाचले आणि त्याचे बैलही वाचले.
बोध (Moral):
“शत्रोरपि विशिष्टोऽपि संधानं च परस्परम् ।” अर्थात: दोन शत्रूंमधील कलह (भांडण) कधीकधी आपल्यासाठी फायदेशीर ठरतो. जेव्हा दोन दुष्ट लोक आपापसात लढतात, तेव्हा तिसऱ्या निष्पाप माणसाचे रक्षण होते.
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply