एके काळी एका घनदाट जंगलात कावळा, उंदीर आणि कासव हे तिघे पक्के मित्र राहत होते. एके दिवशी तिथे एक तहानलेले चित्रांग नावाचे हरिण आले. सुरुवातीला सर्व घाबरले, पण लवकरच चित्रांग त्यांच्या मैत्रीत सामील झाला आणि ते चौघे आनंदाने राहू लागले.
एके दिवशी सायंकाळी चित्रांग घरी परतला नाही. त्याचे तिन्ही मित्र काळजीत पडले. कावळ्याने आकाशात उडून पाहिले, तेव्हा त्याला दिसले की चित्रांग एका पारध्याच्या (शिकाऱ्याच्या) जाळ्यात अडकला आहे.
कावळ्याने लगेच येऊन उंदीर आणि कासवाला ही बातमी दिली. उंदीर म्हणाला, “मला तिथे घेऊन चला, मी माझ्या तीक्ष्ण दातांनी जाळे कुरतडून चित्रांगला मुक्त करीन.” कावळ्याने उंदराला आपल्या पाठीवर बसवले आणि ते जाळ्यापाशी पोहोचले. उंदराने पटपट जाळे कुरतडले आणि चित्रांगची सुटका झाली.
इतक्यात तिथे हळूहळू चालत कासवही पोहोचले. मित्रांना आनंद झाला, पण चित्रांग म्हणाला, “मित्रांनो, शिकारी येतच असेल! आपण इथून पळायला हवे. मी धावू शकतो, कावळा उडू शकतो आणि उंदीर बिळात शिरू शकतो, पण या बिचाऱ्या कासवाचे काय होणार?”
तितक्यात शिकारी तिथे आला. हरिण सुटलेले पाहून तो चिडला, पण त्याला तिथे जमिनीवर चालणारे कासव दिसले. त्याने कासवाला पकडले आणि एका पिशवीत भरले. आता आपल्या मित्राला (कासवाला) वाचवण्यासाठी तिघांनी एक युक्ती लढवली:
१. चित्रांग वाटेत अशा ठिकाणी पडला जणू तो मेला आहे. २. कावळा त्याच्या डोक्यावर बसून डोळे टोचण्याचे नाटक करू लागला. ३. शिकाऱ्याला वाटले की मेलेले हरिण मिळाले आहे! त्याने कासवाची पिशवी जमिनीवर ठेवली आणि तो हरणाकडे धावला. ४. शिकारी जवळ येताच कावळा उडून गेला आणि हरिण वेगाने पळाले. ५. त्याच वेळी उंदराने कासवाच्या पिशवीचे दोर कुरतडले आणि कासव जवळच्या तळ्यात शिरले.
जेव्हा शिकारी परत आला, तेव्हा त्याला पिशवी रिकामी दिसली. शिकारी डोक्याला हात लावून बसला आणि चौघे मित्र सुरक्षितपणे एकत्र आले.
बोध (Moral):
“मित्रवान् न जहाति अर्थान् संकटेऽपि कदाचन ।” अर्थात: ज्याच्याकडे खरे मित्र असतात, तो संकटातही कधीच हरत नाही. बुद्धी आणि एकीच्या जोरावर कोणत्याही संकटातून मार्ग काढता येतो.
Leave a Reply