बगळा, साप आणि मुंगूस

एका खूप मोठ्या वडाच्या झाडावर बगळ्यांचे एक जोडपे राहत होते. त्याच झाडाच्या ढोलीत (पोकळीत) एक दुष्ट काळा साप राहायचा. जेव्हा कधी बगळ्याची मादी अंडी घालायची, तेव्हा तो साप झाडावर चढून त्यांची पिल्ले खाऊन टाकायचा.

आपल्या पिल्लांच्या मृत्यूमुळे बगळा खूप दुःखी झाला. तो तलावाच्या काठी बसून रडत असताना एका खेकड्याने त्याला विचारले, “बगळे मामा, काय झाले? तुम्ही इतके का रडताय?”

बगळ्याने सापाची सर्व हकीकत सांगितली. खेकड्याने विचार केला की, “बगळा हा आमचा नैसर्गिक शत्रू आहे (तो मासे आणि खेकडे खातो). याला असा उपाय सांगायला हवा, ज्यामुळे सापही मरेल आणि हा बगळाही अडचणीत येईल.”

खेकडा म्हणाला, “मामा, तुम्ही एक काम करा. जवळच एक मुंगसाचे बीळ आहे. तिथून त्या बिळापासून ते सापाच्या ढोलीपर्यंत माशांचे तुकडे टाकत जा. मुंगूस मासे खात खात सापाच्या बिळापर्यंत पोहोचेल आणि सापाला मारून टाकेल.”

बगळ्याला ही युक्ती खूप आवडली. त्याने बाजारातून मासे आणले आणि मुंगसाच्या बिळापासून सापाच्या ढोलीपर्यंत एक रांग तयार केली. मुंगूस बाहेर आला, त्याला मासे दिसले. तो आनंदाने मासे खात खात पुढे सरकला. वाटेत त्याला सापाची ढोली लागली. मुंगसाने तिथे असलेल्या सापाला पाहिले आणि दोघांमध्ये युद्ध झाले. मुंगसाने सापाला मारून टाकले.

बगळा खूप आनंदी झाला. त्याला वाटले आता आपण सुरक्षित आहोत. पण थोड्याच वेळात मुंगसाला आणखी अन्नाची इच्छा झाली. त्याने झाडावर पाहिले, तर तिथे बगळ्यांची घरटी होती. मुंगूस झाडावर चढला आणि त्याने सापाला तर मारलेच, पण सोबतच बगळ्याची सर्व पिल्ले आणि बगळ्यालाही खाऊन टाकले.

बोध (Moral):

“उपायं चिन्तयेत् प्राज्ञस्तथापायं च चिन्तयेत् ।” अर्थात: एखाद्या समस्येवर उपाय शोधताना, त्या उपायामुळे निर्माण होणाऱ्या धोक्याचाही (Side effects) विचार करावा. उपाय असा असावा जो मूळ संकट दूर करेल, पण नवीन संकट निर्माण करणार नाही.

🔗 हा लेख शेअर करा

WhatsApp Facebook Twitter 🖨️ Print 🔗 Copy Link