Tag: कविता

  • खेड्यातील रात्र

    खेड्यातील रात्र

    त्या उजाड माळावरतीबुरुजाच्या पडल्या भिंती;ओसाड देवळापुढतींवडाचा पार – अंधार दाटला तेथ भरे भरपूर. ओढयांत भलु ओरडती,वार्‍यांत भुतें बडबडती,डोहांत सावल्या पडती,काळ्या शार – त्या गर्द जाळिमधिं रात देत हुंकार. भररानीं काकस्थानींउठतात ज्वाळ भडकोणी,अस्मान मिळाले धरणीं,आर न पार – अवकाळ रात्रिचा प्रहर घुमे तो धोर. कवी – त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे (बालकवी) ‘खेड्यांतील रात्र’ – सारांश या कवितेत…

  • तारकांचें गाणें

    तारकांचें गाणें

    कुणि नाहीं ग, कुणि नाहीं आम्हांला पाहत बाई,शांति दाटली चोंहिकडे,  या ग, आतां पुढें पुढें,लाजतलाजत, हळूंच हांसत,खेळ गडे, खेळूं कांहीं,  कोणीही पाहत नाहीं. १ सुंदरतेला नटवून,  कोमलतेला खुणवून,प्रेमाच्या वसतीकरितां  जगदंतर फुलवूं आतां,दिव्य सुरांनीं  गीतें गाउनिविश्वाला निजवायाला  वार्‍याचा बनवूं झोला, २ फेकुनि द्या इकडेतिकडे  थोडेसे दंवबिंदु गडे,या निर्मल अवकाशांत  प्रेमाचें पेरूं शेत,दिव्यमोहिनी – सवें गुंगुनीविश्वाला वत्सलतेनें …

  • आनंदी पक्षी

    आनंदी पक्षी

    केव्हां मारुनि उंच भरारी । नभांत जातो हा दूरवरी,आनंदाची सृष्टी सारी । आनंदें भरली. १ आनंदाचे फिरती वारे, । आनंदानें चित्त ओसरे,आनंदें खेळतो कसा रे । आनंदी पक्षी ! २ हिरवें हिरवें रान विलसतें, ।  वृक्षलतांची दाटी जेथें,प्रीती शांती जिथें खेळते । हा वसतो तेथें, ३ सुंदर पुष्पें जिथें विकसलीं, । सरोवरीं मधु कमलें फुललींकरीत…

  • संध्यारजनी 

    विषय — सूर्यास्तापासून चंद्रोदयापर्यंत संध्यारजनी कवी — बालकवी (त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे) मावळत्या सूर्याचा निरोप, एकेक करून जमणारे तारे, राणीसारखी येणारी रात्र आणि शेवटी अंगाईगीत — अठरा कडव्यांत उलगडणारी संध्याकाळ ते चंद्रोदयाची कहाणी. खाली संपूर्ण कविता, प्रत्येक कडव्याचा सोपा अर्थ, शब्दार्थ आणि प्रश्नमंजूषा. Sandhyarajani by Balkavi — the complete Marathi poem from sunset to moonrise, with…

  • मधुयामिनि

    विषय — चांदण्या रात्रीचे सौंदर्य मधुयामिनि कवी — बालकवी (त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे) नक्षत्रांच्या फुलांनी बहरलेली निळी वेल, चंद्रकिरणांतून उतरणारी दिव्य शांती आणि चांदण्यात न्हालेला विश्वगोल — अवघ्या बारा ओळींतले चांदण्या रात्रीचे चित्र. खाली संपूर्ण कविता, प्रत्येक कडव्याचा सोपा अर्थ, शब्दार्थ आणि प्रश्नमंजूषा. Madhuyamini by Balkavi — the complete Marathi moonlit-night poem with a simple stanza-by-stanza…

  • निर्झरास

    विषय — झऱ्याला केलेले संबोधन निर्झरास कवी — बालकवी (त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे) कडयावरून उड्या मारत, वेलींशी फुगडी खेळत येणारा झरा — बालकवी त्याला लहान मुलासारखे संबोधतात आणि शेवटी “मलाही अशी गाणी शिकव” अशी प्रार्थना करतात. खाली संपूर्ण कविता, प्रत्येक कडव्याचा सोपा अर्थ, शब्दार्थ आणि प्रश्नमंजूषा. Nirzaras by Balkavi — the complete Marathi poem with a…

  • निराशा (हे तासाचे तास)

    विषय — मनातील काहूर आणि निराशा निराशा कवी — बालकवी (त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे) “आनंदी आनंद गडे” लिहिणाऱ्या कवीची ही अगदी वेगळी, अंतर्मुख करणारी रचना. रात्रीचे तास, मनावरचे दडपण आणि सोसण्यापलीकडची निराशा — पाच कडव्यांत मांडलेली. खाली संपूर्ण कविता, प्रत्येक कडव्याचा अर्थ आणि शब्दार्थ. Nirasha by Balkavi — the complete Marathi poem with a stanza-by-stanza meaning…

  • अरुण

    विषय — सूर्योदयाचा मंगल सोहळा अरुण कवी — बालकवी (त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे) पूर्वेला उधळलेला गुलाल, सोन्याचे ढग आणि प्रेमाने भरून गेलेली सृष्टी — बालकवींनी सूर्योदयाचे रूपांतर एका मंगल सोहळ्यात केले आहे. खाली संपूर्ण कविता, प्रत्येक कडव्याचा सोपा अर्थ, शब्दार्थ आणि प्रश्नमंजूषा. Arun by Balkavi — the complete Marathi sunrise poem with a simple stanza-by-stanza meaning,…

  • गाणार्‍या पक्ष्यास

    विषय — योग्य वेळेची वाट पाहणे गाणाऱ्या पक्ष्यास कवी — बालकवी (त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे) भयाण रात्र, गर्जणारे रान — आणि त्यात गाणारे एक इवलेसे पाखरू. कवी त्याला थांबवतात आणि सकाळची वाट पाहायला सांगतात. खाली संपूर्ण कविता, प्रत्येक कडव्याचा सोपा अर्थ, शब्दार्थ आणि प्रश्नमंजूषा. Ganarya Pakshyas by Balkavi — the complete Marathi poem with a simple…

  • त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे (बालकवी) – निसर्गाचा गंध शब्दांत साठवणारा कवी

    त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे (बालकवी) १३ ऑगस्ट १८९० — ५ मे १९१८ · निसर्गकवी मराठी कवितेत निसर्गाचे कोमल, जिवंत आणि भावपूर्ण चित्र उभे करणारे नाव म्हणजे बालकवी. अवघ्या २८ वर्षांच्या आयुष्यात आणि जेमतेम दहा वर्षांच्या काव्यकारकिर्दीत त्यांनी मराठी साहित्यावर असा ठसा उमटवला, जो शंभर वर्षांनंतरही तितकाच ताजा आहे. Balkavi (Tryambak Bapuji Thombre, 1890–1918) — the best-loved…