आजचा उतारा
शिवाजी महाराज — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
औरंगजेबाने आपला मामा शाइस्तेखान याला दक्षिणेत पाठवले. प्रचंड सैन्य घेऊन तो आला आणि थेट पुण्यात मुक्कामाला राहिला — तेही लाल महालात.
हाच तो वाडा जिथे महाराजांचे बालपण गेले होते. तिथे शत्रू ठाण मांडून बसला आहे, ही गोष्ट सहन करण्यासारखी नव्हती.
खान सुमारे तीन वर्षे पुण्यात राहिला. त्याने चाकण जिंकले, अनेक भाग ताब्यात घेतले. समोरासमोर लढून त्याला हरवणे शक्य नव्हते, एवढे त्याचे सैन्य मोठे होते.
म्हणून महाराजांनी वेगळा मार्ग निवडला. ५ एप्रिल १६६३ ची रात्र ठरली. त्या दिवशी रमजानचा महिना सुरू होता आणि पहारा काहीसा सैल होता.
मोजक्या मावळ्यांसह महाराज वऱ्हाडाच्या निमित्ताने पुण्यात शिरले. लाल महालाची रचना त्यांना तोंडपाठ होती. लहानपणी खेळलेल्या त्या वाड्यातली प्रत्येक खोली माहीत होती.
स्वयंपाकघराच्या बाजूने आत प्रवेश झाला. गोंधळ उडाला. खान खिडकीतून उडी मारून पळाला, पण त्या धांदलीत त्याची बोटे कापली गेली.
मोगली छावणीत प्रचंड खळबळ माजली. एवढ्या मोठ्या सैन्याच्या मध्यभागी शिरून हल्ला होऊ शकतो, यावर कोणाचा विश्वास बसेना. काही काळातच खानाची बदली झाली.
या छाप्याने एक गोष्ट स्पष्ट झाली. ताकद मोठी असली तरी हुशारीने केलेला एक फटका तिला हादरवू शकतो.
खानासोबत सुमारे एक लाखाचे सैन्य होते. पुण्याच्या आसपास त्याच्या छावण्या पसरलेल्या होत्या.
छापा घालणारे मावळे मोजकेच होते. मोठे सैन्य नेले असते तर लक्ष वेधले गेले असते. लहान तुकडीच इथे उपयोगी ठरली.
या घटनेनंतर औरंगजेब संतापला आणि त्याने खानाची बदली बंगालला केली. एका रात्रीच्या कामगिरीने संपूर्ण मोहिमेची दिशा बदलली.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| मुक्काम | mukkam | a stay, a halt |
| ठाण मांडणे | than mandne | to settle in firmly |
| पहारा | pahara | a watch, a guard |
| सैल | sail | loose, slack |
| वऱ्हाड | varhad | a wedding party |
| तोंडपाठ | tondpath | known by heart |
| धांदल | dhandal | commotion, confusion |
| छावणी | chhavani | a military camp |
| हादरवणे | hadaravne | to shake, to jolt |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम २५ — उपान्त्य अक्षराचा ऱ्हस्व-दीर्घ Rule 25 — the vowel in the second-last syllable.
शब्दाच्या शेवटून दुसऱ्या अक्षरातला इ किंवा उ बहुधा ऱ्हस्व असतो, विशेषतः शेवटचे अक्षर दीर्घ असेल तर.
उदाहरणे :
पडताळा : शब्द मोठ्याने म्हणा. जोर कुठे पडतो ते ऐका. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
तारीख
५ एप्रिल १६६३ ची रात्र. रमजानचा महिना असल्याने पहारा काहीसा सैल होता.
लहानपणीचा फायदा
लाल महालाची रचना महाराजांना तोंडपाठ होती. बालपणीचे ज्ञान इथे कामी आले.
बोटे कापली
खान खिडकीतून उडी मारून पळाला, पण त्या धांदलीत त्याची बोटे कापली गेली.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "How did knowing the house as a child help him?"
If 213 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
शाइस्तेखान कोण होता?
औरंगजेबाचा मामा. दक्षिणेत मोहिमेवर आलेला मोगल सरदार, जो पुण्यात लाल महालात मुक्कामाला होता.
लाल महालावरचा छापा कधी पडला?
५ एप्रिल १६६३ च्या रात्री.
शाइस्तेखानाचे काय झाले?
तो खिडकीतून उडी मारून पळाला, पण त्या धांदलीत त्याची बोटे कापली गेली.
हा छापा महत्त्वाचा का मानला जातो?
एवढ्या मोठ्या सैन्याच्या मध्यभागी शिरून हल्ला करता येतो, हे यातून सिद्ध झाले.