आजचा उतारा
शिवाजी महाराज — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
इ. स. १६८० च्या सुरुवातीला महाराजांची प्रकृती बिघडली. काही दिवस ताप उतरला नाही. उपचार करूनही फरक पडला नाही.
३ एप्रिल १६८० रोजी रायगडावर त्यांचे निधन झाले. त्या वेळी त्यांचे वय अवघे पन्नास वर्षे होते.
त्यांनी मागे ठेवलेले राज्य मोठे होते. तीनशेहून अधिक किल्ले, स्वतःचे आरमार, अष्टप्रधान मंडळ आणि लोकांचा विश्वास.
त्यांची समाधी रायगडावर जगदीश्वर मंदिराजवळ बांधण्यात आली. जवळच वाघ्या कुत्र्याचे स्मारकही दाखवले जाते, मात्र त्याबद्दल अभ्यासकांत मतभेद आहेत.
पुढच्या काळात रायगड मोगलांच्या ताब्यात गेला. नंतर इंग्रजांच्या. गडाकडे दुर्लक्ष झाले आणि समाधीचा परिसर झाडाझुडपांनी झाकला गेला.
एकोणिसाव्या शतकात महात्मा जोतिराव फुले रायगडावर गेले. दुर्लक्षित अवस्थेतली समाधी पाहून त्यांना वाईट वाटले. त्यांनी ती साफ करून घेतली.
इ. स. १८६९ मध्ये फुले यांनी शिवाजी महाराजांवर पोवाडा लिहिला. पुढे लोकमान्य टिळकांनीही समाधीच्या जीर्णोद्धारासाठी निधी गोळा केला.
एका मोठ्या माणसाची आठवण जपणे हे समाजाचे काम असते. ते वेळेवर झाले नाही तर विसर पडतो.
आज दरवर्षी हजारो लोक समाधीचे दर्शन घेण्यासाठी रायगडावर जातात. रोपवे झाल्याने वयस्कर माणसांनाही वर जाता येते.
निधनाच्या वेळी संभाजी महाराज पन्हाळ्याकडे होते. बातमी कळल्यावर ते तातडीने रायगडाकडे निघाले.
त्यांच्या मृत्यूची बातमी दख्खनभर पसरली. औरंगजेबालाही ती कळली. त्याने आता स्वराज्य सहज संपेल असे गृहीत धरले होते.
पण तसे झाले नाही. पुढची सत्तावीस वर्षे मराठ्यांनी लढा चालू ठेवला आणि औरंगजेबाला दख्खनेतच अखेरचा श्वास घ्यावा लागला.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| प्रकृती | prakruti | health |
| उपचार | upchar | treatment |
| दुर्लक्ष | durlaksha | neglect |
| झाडाझुडूप | zhadazhudup | bushes and undergrowth |
| पोवाडा | povada | a Marathi ballad of valour |
| जीर्णोद्धार | jirnoddhar | restoration |
| निधी | nidhi | a fund |
| विसर | visar | forgetting |
| दर्शन | darshan | a visit, paying respects |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम ५३ — वाक्ये लहान ठेवा Rule 53 — shorter sentences are clearer.
खूप लांब वाक्य वाचताना दम लागतो. एका वाक्यात एकच गोष्ट सांगा. गरज पडली तर वाक्य तोडा.
उदाहरणे :
पडताळा : वाक्य मोठ्याने वाचा. मधेच श्वास घ्यावा लागला तर ते तोडा. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
३ एप्रिल १६८०
रायगडावर शिवाजी महाराजांचे निधन. त्या वेळी त्यांचे वय पन्नास वर्षे होते.
महात्मा फुले
दुर्लक्षित समाधी साफ करून घेतली आणि इ. स. १८६९ मध्ये महाराजांवर पोवाडा लिहिला.
जीर्णोद्धार
लोकमान्य टिळकांनी समाधीच्या दुरुस्तीसाठी निधी गोळा करण्याचे काम केले.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "Why did the memorial need to be rediscovered?"
If 201 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
शिवाजी महाराजांचे निधन कधी झाले?
३ एप्रिल १६८० रोजी रायगड किल्ल्यावर.
त्यांची समाधी कुठे आहे?
रायगडावर जगदीश्वर मंदिराजवळ त्यांची समाधी आहे.
समाधीचा शोध कोणी घेतला?
महात्मा जोतिराव फुले यांनी दुर्लक्षित अवस्थेतली समाधी साफ करून घेतली.
जीर्णोद्धारासाठी कोणी काम केले?
लोकमान्य टिळकांनी समाधीच्या दुरुस्तीसाठी निधी गोळा करण्याचे काम केले.