आजचा उतारा
शिवाजी महाराज — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
महाराष्ट्रात सुमारे साडेतीनशे किल्ले आहेत. डोंगरी किल्ले, भुईकोट आणि जलदुर्ग असे त्यांचे प्रकार. जगात एवढे किल्ले असलेला प्रदेश फार थोडे आहेत.
पण यांतले अनेक किल्ले आज पडझडीच्या अवस्थेत आहेत. तटबंदी ढासळली आहे, दरवाजे कोसळले आहेत, पायऱ्या तुटल्या आहेत.
पाऊस, वारा आणि ऊन यांचा परिणाम होतोच. पण माणसांमुळे होणारे नुकसान त्याहून जास्त आहे.
भिंतींवर नावे लिहिणे, कचरा टाकणे, दगड हलवणे, जुन्या बांधकामावर चढणे — या साऱ्यामुळे गड झिजतात. एकदा गेलेली गोष्ट परत येत नाही.
काही किल्ले पुरातत्त्व विभागाच्या संरक्षणाखाली आहेत. तिथे बांधकाम किंवा बदल करण्यास परवानगी लागते.
अनेक दुर्गप्रेमी संस्था स्वयंस्फूर्तीने काम करतात. सुट्टीच्या दिवशी गडावर जाऊन कचरा गोळा करणे, वाटा साफ करणे, पाण्याची टाकी स्वच्छ करणे अशी कामे ते करतात.
गडावर जाताना काही साधे नियम पाळावेत. कचरा परत घेऊन यावा. भिंतींना हात लावू नये. जुन्या बांधकामावर चढू नये. मोठ्याने आवाज करू नये.
प्लास्टिकच्या बाटल्या आणि पिशव्या गडावर सोडणे हा आज सर्वात मोठा प्रश्न आहे. जे नेतो ते परत आणणे एवढा एक नियम पाळला तरी खूप फरक पडतो.
हे गड आपल्या आजोबांच्या आजोबांनी पाहिले होते. आपल्या नातवंडांनीही ते पाहावेत, याची जबाबदारी आपली आहे.
रायगड, शिवनेरी, सिंहगड आणि प्रतापगड यांसारख्या किल्ल्यांवर पर्यटकांची गर्दी मोठी असते. गर्दीमुळे नुकसानही जास्त होते.
दुरुस्ती करतानाही काळजी घ्यावी लागते. जुन्या पद्धतीचा चुना आणि दगड वापरले तरच बांधकाम मूळ रूपात राहते. सिमेंट वापरले तर गडाचे रूप बदलते.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| पडझड | padzad | dilapidation, ruin |
| अवस्था | avastha | a condition, a state |
| ढासळणे | dhasalne | to collapse |
| परिणाम | parinam | an effect |
| झिजणे | zizne | to wear away |
| पुरातत्त्व | puratattva | archaeology |
| स्वयंस्फूर्ती | swayamsphurti | one's own initiative |
| दुर्गप्रेमी | durgapremi | a fort enthusiast |
| जबाबदारी | jababdari | responsibility |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम ५२ — तोच शब्द पुन्हा पुन्हा नको Rule 52 — avoid repeating the same word.
एकाच परिच्छेदात तोच शब्द अनेकदा आला की लेखन कंटाळवाणे होते. समानार्थी शब्द वापरा.
उदाहरणे :
सराव : आजच्या उताऱ्यात एकच शब्द किती वेळा आला ते मोजा. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
साडेतीनशे किल्ले
महाराष्ट्रात डोंगरी, भुईकोट आणि जलदुर्ग असे मिळून सुमारे साडेतीनशे किल्ले आहेत.
दुर्गप्रेमी संस्था
स्वयंस्फूर्तीने गडावर स्वच्छता आणि वाटा साफ करण्याचे काम करणाऱ्या संस्था.
साधा नियम
जे नेतो ते परत आणणे. एवढ्या एका सवयीने मोठा फरक पडतो.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "What is one rule your family could follow on a fort visit?"
If 209 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
महाराष्ट्रात किती किल्ले आहेत?
सुमारे साडेतीनशे. त्यात डोंगरी किल्ले, भुईकोट आणि जलदुर्ग यांचा समावेश होतो.
किल्ल्यांचे नुकसान कशामुळे होते?
पाऊस आणि वारा यांचा परिणाम होतोच, पण भिंतींवर लिहिणे, कचरा टाकणे आणि दगड हलवणे यामुळे जास्त नुकसान होते.
गडसंवर्धन म्हणजे काय?
किल्ले जपण्याचे आणि त्यांची पडझड थांबवण्याचे काम.
गडावर जाताना काय काळजी घ्यावी?
कचरा परत घेऊन यावा, भिंतींना हात लावू नये आणि जुन्या बांधकामावर चढू नये.