आजचा उतारा
शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
विल्बर आणि ऑरव्हिल राइट हे दोघे भाऊ. त्यांचा जन्म अनुक्रमे इ. स. १८६७ आणि १८७१ मध्ये अमेरिकेत झाला.
लहानपणी वडिलांनी त्यांना रबरावर चालणारे एक उडणारे खेळणे आणून दिले होते. ते खेळणे तुटल्यावर दोघांनी स्वतः तसे बनवायचा प्रयत्न केला.
दोघांचे औपचारिक शिक्षण फार झाले नाही. त्यांनी सायकल दुरुस्तीचे आणि विक्रीचे दुकान सुरू केले.
सायकलच्या कामातून त्यांना एक महत्त्वाची गोष्ट समजली. सायकल चालवताना ती सतत तोलावी लागते. उडणाऱ्या यंत्रालाही तोल सांभाळता आला पाहिजे.
त्या काळात अनेकजण उडण्याचे प्रयत्न करत होते. बहुतेकजण फक्त शक्तिशाली इंजिनाचा विचार करत. राइट बंधूंनी मात्र नियंत्रणावर लक्ष दिले.
त्यांनी घरीच एक लहानसा पवनबोगदा तयार केला. त्यात वेगवेगळ्या आकाराचे पंख ठेवून हवेचा परिणाम त्यांनी तपासला.
शेकडो प्रयोगांतून त्यांनी योग्य आकार शोधला. मग वैमानिकाला विमान वळवता यावे यासाठी खास यंत्रणा तयार केली.
१७ डिसेंबर १९०३ रोजी अमेरिकेतील किटी हॉक या ठिकाणी त्यांनी प्रयत्न केला. ऑरव्हिल विमानात बसले आणि विल्बर पळत सोबत गेले.
विमान हवेत उचलले गेले. ते सुमारे बारा सेकंद हवेत राहिले आणि छत्तीस मीटर अंतर कापले. मानवाचे पहिले नियंत्रित उड्डाण घडले होते.
बारा सेकंद हा फार लहान काळ वाटतो. पण त्या दिवशी माणूस उडू शकतो हे सिद्ध झाले.
त्याच दिवशी त्यांनी आणखी उड्डाणे केली. शेवटच्या उड्डाणात विमान सुमारे अडुसष्ट सेकंद हवेत राहिले.
पुढच्या काही वर्षांत त्यांनी विमानात सुधारणा केल्या. आज जगभरात रोज हजारो विमाने उडतात. त्या साऱ्यांची सुरुवात या बारा सेकंदांत झाली.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| अनुक्रमे | anukrame | respectively |
| खेळणे | khelne | a toy |
| तोल | tol | balance |
| शक्तिशाली | shaktishali | powerful |
| नियंत्रण | niyantran | control |
| पवनबोगदा | pavanbogda | a wind tunnel |
| पंख | pankh | a wing |
| वैमानिक | vaimanik | a pilot |
| सुधारणा | sudharna | an improvement |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम ४७ — म्हणी Rule 47 — Marathi proverbs carry a lesson.
अनुभवातून आलेले शहाणपण थोडक्यात सांगणाऱ्या वाक्यांना म्हणी म्हणतात.
उदाहरणे :
फरक : म्हण हे पूर्ण वाक्य असते, वाक्प्रचार हा वाक्याचा भाग असतो. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
सायकलचा धडा
सायकलप्रमाणे उडणाऱ्या यंत्रालाही तोल सांभाळता आला पाहिजे — ही त्यांची मुख्य कल्पना.
पवनबोगदा
घरीच तयार केलेल्या या साधनात त्यांनी पंखांचे शेकडो आकार तपासले.
१७ डिसेंबर १९०३
किटी हॉक येथे बारा सेकंदांचे पहिले नियंत्रित उड्डाण.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "Why was control more important than a big engine?"
If 213 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
राइट बंधू कोण होते?
विल्बर आणि ऑरव्हिल राइट. पहिले नियंत्रित विमान उड्डाण त्यांनी केले.
पहिले उड्डाण कधी झाले?
१७ डिसेंबर १९०३ रोजी अमेरिकेतील किटी हॉक येथे.
पहिले उड्डाण किती वेळ टिकले?
सुमारे बारा सेकंद. त्यात छत्तीस मीटर अंतर कापले गेले.
त्यांचा मूळ व्यवसाय कोणता होता?
ते सायकल दुरुस्ती आणि विक्रीचे दुकान चालवत होते.