आजचा उतारा
शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
अलेक्झांडर ग्रॅहम बेल यांचा जन्म ३ मार्च १८४७ रोजी स्कॉटलंडमध्ये झाला. पुढे त्यांचे कुटुंब कॅनडात आणि नंतर अमेरिकेत स्थायिक झाले.
त्यांच्या घरात आवाजाचा अभ्यास हा नेहमीचा विषय होता. वडील बोलण्याचे शिक्षण देत आणि त्यावर त्यांनी एक खास पद्धतही तयार केली होती.
त्यांच्या आईला ऐकू येत नसे. पुढे ज्या स्त्रीशी त्यांचे लग्न झाले, तिलाही ऐकू येत नव्हते. त्यामुळे हा विषय त्यांच्या आयुष्याशी जोडलेला होता.
ऐकू न येणाऱ्या मुलांना बोलायला शिकवण्याचे काम त्यांनी अनेक वर्षे केले. यासाठी त्यांनी आवाजाच्या कंपनांचा सखोल अभ्यास केला.
आवाज म्हणजे हवेतील कंपने. ही कंपने विजेच्या तारेतून पाठवता येतील का, हा प्रश्न त्यांच्या मनात आला.
त्यांनी सहाय्यक थॉमस वॉटसन यांच्यासोबत प्रयोग सुरू केले. आवाजाचे रूपांतर विद्युत संकेतात करायचे आणि दुसऱ्या टोकाला ते पुन्हा आवाजात बदलायचे — ही कल्पना.
१० मार्च १८७६ रोजी हा प्रयोग यशस्वी झाला. वॉटसन दुसऱ्या खोलीत होते आणि त्यांना बेल यांचा आवाज तारेतून ऐकू आला.
पहिले वाक्य होते — वॉटसन, इकडे या. मला तुमची गरज आहे. जगातले हे पहिले दूरध्वनी संभाषण मानले जाते.
सुरुवातीला लोकांना या यंत्राचा उपयोग कळेना. काहींना ती नुसती करमणुकीची वस्तू वाटली. पण काही वर्षांतच त्याचे महत्त्व सर्वांना समजले.
बेल यांनी आयुष्यभर ऐकू न येणाऱ्या लोकांसाठी काम चालू ठेवले. हेलन केलर या प्रसिद्ध लेखिकेला शिक्षण मिळण्यातही त्यांची मदत झाली.
त्यांनी विमाने आणि वेगवान बोटी यांवरही काम केले. एक शोध लावून ते थांबले नाहीत.
२ ऑगस्ट १९२२ रोजी त्यांचे निधन झाले. त्यांच्या अंत्यसंस्काराच्या वेळी अमेरिकेतील दूरध्वनी सेवा काही मिनिटे बंद ठेवण्यात आली होती.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| कंपन | kampan | a vibration |
| सखोल | sakhol | deep, thorough |
| रूपांतर | rupantar | conversion |
| संकेत | sanket | a signal |
| संभाषण | sambhashan | a conversation |
| करमणूक | karmanuk | entertainment |
| लेखिका | lekhika | a woman writer |
| वेगवान | vegavan | fast |
| अंत्यसंस्कार | antyasanskar | funeral rites |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम ४६ — कर्ता आणि कर्म Rule 46 — the subject and the object.
क्रिया करणारा तो कर्ता. ज्याच्यावर क्रिया घडते ते कर्म.
उदाहरणे :
पडताळा : कोणी? असे विचारले की कर्ता मिळतो. काय? विचारले की कर्म. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
पहिले वाक्य
वॉटसन, इकडे या — जगातले पहिले दूरध्वनी संभाषण मानले जाते.
आवाज म्हणजे कंपने
ही कंपने तारेतून पाठवता येतील का, या प्रश्नातून दूरध्वनीचा शोध लागला.
हेलन केलर
ऐकू आणि दिसू न शकणाऱ्या या प्रसिद्ध लेखिकेला शिक्षण मिळण्यात बेल यांची मदत झाली.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "What is sound, in your own words?"
If 230 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
ग्रॅहम बेल कोण होते?
दूरध्वनीचा शोध लावणारे संशोधक. ऐकू न येणाऱ्या मुलांना शिकवण्याचे कामही त्यांनी केले.
दूरध्वनीचा शोध कधी लागला?
१० मार्च १८७६ रोजी त्यांचा प्रयोग यशस्वी झाला.
पहिले दूरध्वनी वाक्य कोणते?
वॉटसन, इकडे या. मला तुमची गरज आहे.
त्यांनी आणखी कोणते काम केले?
ऐकू न येणाऱ्या लोकांसाठी शिक्षण, तसेच विमाने आणि वेगवान बोटी यांवरही त्यांनी काम केले.