आजचा उतारा
शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
विजय पांडुरंग भटकर यांचा जन्म ११ ऑक्टोबर १९४६ रोजी अकोला जिल्ह्यातील मुरंबा या लहानशा गावी झाला.
गावात फारशा सोयी नव्हत्या. तरीही त्यांनी शिक्षण चालू ठेवले. नागपूरच्या अभियांत्रिकी महाविद्यालयात आणि पुढे आयआयटी दिल्लीत त्यांनी शिक्षण घेतले.
महासंगणक म्हणजे अतिशय वेगाने आकडेमोड करणारा संगणक. हवामानाचा अंदाज, अवकाश संशोधन आणि औषधनिर्मिती अशा कामांसाठी तो लागतो.
इ. स. १९८० च्या दशकात भारताला असा संगणक हवा होता. अमेरिकेकडून क्रे नावाचा महासंगणक मागवण्याचा प्रयत्न झाला. पण अमेरिकेने तो देण्यास नकार दिला.
नकार मिळाल्यावर भारताने ठरवले — आपणच बनवू. यासाठी पुण्यात सी-डॅक ही संस्था स्थापन करण्यात आली. तिचे नेतृत्व भटकरांकडे आले.
वेळ कमी होता आणि आव्हान मोठे. पण संघाने रात्रंदिवस काम केले. इ. स. १९९१ मध्ये परम ८००० हा महासंगणक तयार झाला.
परम हा शब्द संस्कृतमधून आला आहे. त्याचा अर्थ सर्वोच्च. शिवाय Parallel Machine या इंग्रजी शब्दांशीही तो जुळतो.
त्या वेळी जगातल्या मोजक्या देशांकडेच महासंगणक होते. भारत त्या यादीत आला. एका नकाराचे उत्तर एका यशाने दिले गेले.
पुढे परम मालिकेतले आणखी संगणक तयार झाले. आजही देशातील अनेक संस्थांत परम मालिकेतले संगणक वापरले जातात.
त्यांना पद्मश्री, पद्मभूषण आणि महाराष्ट्र भूषण हे सन्मान मिळाले आहेत. शिक्षणक्षेत्रातही त्यांनी अनेक जबाबदाऱ्या सांभाळल्या.
संगणकात हजारो प्रक्रिया एकाच वेळी चालवता आल्या की वेग वाढतो. या कल्पनेवरच परम मालिका उभी आहे.
मराठी भाषेत संगणक वापरता यावा, यासाठीही त्यांनी काम केले आहे.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| सोय | soy | a facility, an amenity |
| महासंगणक | mahasanganak | a supercomputer |
| आकडेमोड | akademod | calculation |
| अंदाज | andaj | a forecast, an estimate |
| नकार | nakar | a refusal |
| स्थापन | sthapan | established, founded |
| आव्हान | avhan | a challenge |
| सर्वोच्च | sarvochcha | the highest, supreme |
| मालिका | malika | a series |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम ४ — शब्दाच्या मधला इ आणि उ ऱ्हस्व Rule 4 — इ and उ in the middle of a word are usually short.
शब्दाच्या मधे येणारा इ-कार आणि उ-कार बहुधा ऱ्हस्व असतो. शेवटी आला तरच तो दीर्घ होतो.
उदाहरणे :
पडताळा : अक्षर शेवटचे आहे का, ते आधी पाहा. मग ऱ्हस्व की दीर्घ ते ठरवा. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
परम ८०००
इ. स. १९९१ मध्ये तयार झालेला भारताचा पहिला स्वदेशी महासंगणक.
सी-डॅक
पुण्यातील ही संस्था महासंगणक तयार करण्यासाठी स्थापन करण्यात आली.
नकाराचे उत्तर
अमेरिकेने महासंगणक देण्यास नकार दिल्यावर भारताने तो स्वतःच बनवला.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "What did India do when it was refused a supercomputer?"
If 207 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
विजय भटकर कोण आहेत?
भारतीय संगणकशास्त्रज्ञ. परम महासंगणकाच्या निर्मितीचे नेतृत्व त्यांनी केले.
परम महासंगणक कधी तयार झाला?
इ. स. १९९१ मध्ये परम ८००० हा भारताचा पहिला स्वदेशी महासंगणक तयार झाला.
परम या शब्दाचा अर्थ काय?
संस्कृतमध्ये परम म्हणजे सर्वोच्च. शिवाय तो Parallel Machine या इंग्रजी शब्दांशीही जुळतो.
महासंगणक कशासाठी वापरतात?
हवामानाचा अंदाज, अवकाश संशोधन आणि औषधनिर्मिती अशा मोठ्या आकडेमोडीच्या कामांसाठी.