दिवस २८ दैनिक शुद्धलेखन

डॉ. टेसी थॉमस — अग्निपुत्री

घराच्या खिडकीतून रॉकेट उडताना पाहणारी मुलगी पुढे रॉकेट बनवू लागली.

इयत्ता ३ आणि पुढे शब्दसंख्या २१२ शब्द वेळ २५–३० मिनिटे मालिका शास्त्रज्ञ विभाग अवकाश आणि नवा भारत

आजचा उतारा

शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.

दिनांक : _______________ नाव : _______________

टेसी थॉमस यांचा जन्म केरळमधील अलप्पुझा येथे झाला. त्यांचे घर थुंबा अवकाश केंद्रापासून फार दूर नव्हते.

लहानपणी त्या रॉकेटची उड्डाणे पाहत असत. आकाशात जाणारा तो अग्निबाण त्यांच्या मनात कायमचा कोरला गेला.

वडिलांचे निधन लवकर झाले. आईने चार मुलांना एकटीने वाढवले. शिक्षणाला घरात सर्वाधिक महत्त्व होते.

त्यांनी अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतले आणि पुढे क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञानात विशेष अभ्यास केला. नंतर त्या संरक्षण संशोधन संस्थेत रुजू झाल्या.

क्षेपणास्त्र म्हणजे ठरावीक ठिकाणी पोहोचणारे रॉकेट. त्याची दिशा, वेग आणि मार्ग अचूक ठरवावा लागतो.

त्यांनी अग्नी मालिकेतील क्षेपणास्त्रांवर अनेक वर्षे काम केले. मार्गदर्शन प्रणाली हा त्यांचा खास विषय होता.

पुढे अग्नी-४ या प्रकल्पाच्या संचालक म्हणून त्यांची नेमणूक झाली. एवढ्या मोठ्या क्षेपणास्त्र प्रकल्पाचे नेतृत्व करणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय स्त्री ठरल्या.

इ. स. २०११ मध्ये अग्नी-४ ची चाचणी यशस्वी झाली. त्यानंतर त्यांना अग्निपुत्री असे म्हटले जाऊ लागले.

एका मुलाखतीत त्यांना विचारण्यात आले — पुरुषांच्या क्षेत्रात काम करताना अडचण येते का? त्यांचे उत्तर सोपे होते.

विज्ञानाला स्त्री-पुरुष असा भेद कळत नाही. प्रयोगशाळेत फक्त काम बोलते, असे त्या म्हणाल्या.

त्यांनी अनेक तरुण मुलींना मार्गदर्शन केले. विज्ञानात मुलींनी यावे, यासाठी त्या सतत आग्रह धरत राहिल्या.

संरक्षण संशोधन संस्थेत त्यांनी वरिष्ठ पदेही सांभाळली. एका लहान गावातून आलेली मुलगी देशाच्या संरक्षण संशोधनात मोठे नाव झाली.

अभियांत्रिकीच्या वर्गातही त्या मोजक्या मुलींपैकी एक होत्या. संख्या कमी असली तरी त्याचा परिणाम कामावर होऊ द्यायचा नाही, हे त्यांनी ठरवले होते.

लिहून झाल्यावर स्वतःचा उतारा एकदा वाचा आणि तपासा.

कठीण शब्द

आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.

शब्दउच्चारअर्थ (English)
अग्निबाणagnibana rocket, a fiery arrow
कोरणेkorneto engrave
संरक्षणsanrakshandefence
दिशाdishadirection
प्रणालीpranalia system
चाचणीchachania test
मुलाखतmulakhatan interview
भेदbheda distinction, a difference
वरिष्ठvarishthasenior

आजचा शुद्धलेखन नियम

नियम २८ — ए आणि ऐ, ओ आणि औ Rule 28 — telling ए/ऐ and ओ/औ apart.

आणि हे संयुक्त स्वर आहेत. त्यांचा उच्चार ए आणि ओ पेक्षा जास्त उघडा असतो.

उदाहरणे :

सैनिक बरोबर वैभव बरोबर औषध बरोबर कौतुक बरोबर सेनिक चूक वेभव चूक

ऐकून पाहा : सेना आणि सैनिक — दोन्हींतला पहिला स्वर वेगळा आहे. सर्व २४ नियम पाहा →

आजची माहिती

लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.

अग्नी-४

इ. स. २०११ मधली यशस्वी चाचणी. या प्रकल्पाच्या त्या संचालक होत्या.

अग्निपुत्री

अग्नी मालिकेवरील कामामुळे त्यांना मिळालेले नाव.

प्रयोगशाळेत काम बोलते

स्त्री-पुरुष भेदाविषयी विचारल्यावर त्यांनी दिलेले उत्तर.

पालकांसाठी

For parents You don't need to read Marathi to help with this.

Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:

  1. Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
  2. Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
  3. Use the pronunciation column above to check the new words.
  4. Ask one question in English: "What did she say about being a woman in her field?"

If 212 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.

प्रश्न आणि उत्तरे

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

टेसी थॉमस कोण आहेत?

भारतीय शास्त्रज्ञ. अग्नी क्षेपणास्त्र प्रकल्पाचे नेतृत्व करणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय स्त्री आहेत.

त्यांना अग्निपुत्री का म्हणतात?

अग्नी मालिकेतील क्षेपणास्त्रांवरील त्यांच्या दीर्घ कामामुळे.

त्यांचे मूळ गाव कोणते?

केरळमधील अलप्पुझा.

अग्नी-४ ची चाचणी कधी झाली?

इ. स. २०११ मध्ये ही चाचणी यशस्वी झाली.