आजचा उतारा
शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
ऋतू करिधाल यांचा जन्म १३ एप्रिल १९७५ रोजी उत्तर प्रदेशातील लखनौ येथे झाला. घरची परिस्थिती सामान्य होती.
लहानपणापासूनच त्यांना आकाशाचे कुतूहल होते. चंद्राचा आकार रोज कमी-जास्त का होतो, हा प्रश्न त्यांना पडत असे.
वृत्तपत्रांत अवकाश मोहिमांच्या बातम्या आल्या की त्या कापून ठेवत. त्यांची स्वतःची एक वही तयार झाली होती.
लखनौ विद्यापीठातून त्यांनी भौतिकशास्त्रात शिक्षण घेतले. पुढे बंगळूरच्या भारतीय विज्ञान संस्थेत त्यांनी अभियांत्रिकीचा अभ्यास केला.
इ. स. १९९७ मध्ये त्या इस्रोमध्ये रुजू झाल्या. तिथून त्यांचा प्रवास मोठमोठ्या मोहिमांपर्यंत गेला.
इ. स. २०१३ मध्ये भारताने मंगळावर यान पाठवले. या मंगळयान मोहिमेत त्या उप-संचालक होत्या.
यानाची स्वयंचलित प्रणाली हा त्यांचा विषय होता. यान पृथ्वीपासून लांब गेल्यावर तिथे लगेच सूचना पोहोचत नाहीत. त्यामुळे यानाला स्वतःचे निर्णय स्वतः घेता यावे लागतात.
अडचण आली तर काय करायचे, हे यानात आधीच ठरवून ठेवावे लागते. हे काम अतिशय गुंतागुंतीचे असते.
मंगळयान पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झाले. असे करणारा भारत हा जगातील पहिला देश ठरला. शिवाय ही मोहीम अतिशय कमी खर्चात पूर्ण झाली.
पुढे त्यांनी चांद्रयान-२ आणि चांद्रयान-३ या मोहिमांतही महत्त्वाची जबाबदारी सांभाळली.
त्यांना अनेकदा रॉकेट वुमन असे म्हटले जाते. मंगळयान मोहिमेवर आधारित एक चित्रपटही निघाला.
घर आणि काम दोन्ही सांभाळत त्यांनी हे केले. मुलांचा अभ्यास घेऊन मग रात्री मोहिमेची आकडेमोड करत बसल्याचे त्या सांगतात.
मंगळयानाची तयारी अवघ्या अठरा महिन्यांत पूर्ण करावी लागली. एवढ्या कमी वेळात एवढी मोठी मोहीम उभी करणे हे मोठे आव्हान होते.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| कुतूहल | kutuhal | curiosity |
| वृत्तपत्र | vruttapatra | a newspaper |
| उप-संचालक | up-sanchalak | a deputy director |
| स्वयंचलित | swayanchalit | automatic |
| सूचना | suchana | an instruction |
| गुंतागुंतीचा | guntagunticha | complex |
| प्रयत्न | prayatna | an attempt |
| खर्च | kharch | cost |
| जबाबदारी | jababdari | responsibility |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम २९ — क्रियापदाची रूपे : तो, ते, तात Rule 29 — verb endings change with the subject.
कर्त्यानुसार क्रियापदाचा शेवट बदलतो. एकवचनी पुल्लिंगी तो, नपुंसकलिंगी ते, अनेकवचनी तात.
उदाहरणे :
पडताळा : कर्ता कोण आहे ते आधी ठरवा, मग क्रियापदाचा शेवट निवडा. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
मंगळयान
इ. स. २०१३ ची मोहीम. पहिल्याच प्रयत्नात मंगळावर पोहोचणारा भारत हा पहिला देश ठरला.
स्वयंचलित प्रणाली
यान लांब गेल्यावर त्याला स्वतःचे निर्णय स्वतः घेता यावे लागतात.
वृत्तपत्रातली कात्रणे
लहानपणी अवकाशाच्या बातम्या कापून ठेवण्याची त्यांना सवय होती.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "Why must a spacecraft make its own decisions?"
If 215 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
ऋतू करिधाल कोण आहेत?
इस्रोमधील भारतीय शास्त्रज्ञ. मंगळयान आणि चांद्रयान मोहिमांत त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली.
मंगळयान मोहीम कधी झाली?
इ. स. २०१३ मध्ये. पहिल्याच प्रयत्नात मंगळावर यान पोहोचवणारा भारत पहिला देश ठरला.
त्यांना रॉकेट वुमन का म्हणतात?
अवकाश मोहिमांतील त्यांच्या महत्त्वाच्या भूमिकेमुळे.
त्यांचे मूळ गाव कोणते?
उत्तर प्रदेशातील लखनौ.