आजचा उतारा
शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
स्टीफन हॉकिंग यांचा जन्म ८ जानेवारी १९४२ रोजी इंग्लंडमधील ऑक्सफर्ड येथे झाला. शाळेत ते फार हुशार विद्यार्थी मानले जात नव्हते.
मित्र त्यांना गमतीने आइन्स्टाइन म्हणत. वर्गात मागे बसणारा हा मुलगा अवघड प्रश्नांची उत्तरे मात्र सहज देत असे.
विद्यापीठात असताना त्यांना जाणवले की चालताना तोल जातो आणि हात नीट चालत नाहीत. तपासणीअंती एक गंभीर आजार असल्याचे कळले.
त्या वेळी ते अवघे एकवीस वर्षांचे होते. डॉक्टरांनी सांगितले की हा आजार वाढत जाईल आणि आयुष्य फार थोडे उरले आहे.
ही बातमी ऐकून कोणीही खचून जाईल. काही काळ ते निराशही झाले. पण नंतर त्यांनी ठरवले — जेवढा वेळ मिळेल, तेवढ्यात काम करायचे.
आजार वाढत गेला. हळूहळू चालणे बंद झाले, हात बंद झाले आणि पुढे आवाजही गेला. गालाच्या एका स्नायूच्या हालचालीवरून चालणाऱ्या संगणकाच्या साहाय्याने ते बोलत.
पण त्यांचे काम थांबले नाही. उलट या काळातच त्यांनी सर्वात महत्त्वाचे संशोधन केले.
कृष्णविवर म्हणजे विश्वातली अशी जागा जिथले गुरुत्वाकर्षण एवढे प्रचंड असते की प्रकाशही बाहेर पडू शकत नाही.
कृष्णविवरातून काहीच बाहेर येत नाही असे मानले जाई. हॉकिंग यांनी दाखवले की त्यातूनही अतिशय थोडे किरण बाहेर पडतात.
या किरणांना आज त्यांचे नाव दिले जाते. यामुळे कृष्णविवरे अगदी हळूहळू लहान होत जातात, हे स्पष्ट झाले.
त्यांनी सामान्य वाचकांसाठी पुस्तकेही लिहिली. काळाचा संक्षिप्त इतिहास हे त्यांचे पुस्तक जगभर लाखो प्रतींत विकले गेले.
डॉक्टरांच्या अंदाजापेक्षा ते पन्नासहून अधिक वर्षे जगले. १४ मार्च २०१८ रोजी त्यांचे निधन झाले.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| गमतीने | gamtine | jokingly |
| तपासणी | tapasani | an examination |
| गंभीर | gambhir | serious |
| खचणे | khachne | to be crushed, to lose heart |
| स्नायू | snayu | a muscle |
| साहाय्य | sahayya | help, aid |
| कृष्णविवर | krushnavivar | a black hole |
| संक्षिप्त | sankshipt | brief |
| प्रत | prat | a copy |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम ५५ — हस्ताक्षर सुधारण्याच्या युक्त्या Rule 55 — small habits that improve handwriting.
अक्षरांची उंची सारखी ठेवा. शब्दांमध्ये सारखे अंतर सोडा. शिरोरेषा सरळ ओढा. घाई करू नका.
उदाहरणे :
सराव : रेघांच्या वहीत लिहा. अक्षरे रेषेवर बसतात का ते पाहा. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
एकवीस वर्षे
एवढ्या वयात गंभीर आजाराचे निदान झाले. डॉक्टरांनी आयुष्य थोडेच उरल्याचे सांगितले होते.
हॉकिंग किरण
कृष्णविवरातूनही अतिशय थोडे किरण बाहेर पडतात, हे त्यांनी दाखवले.
काळाचा संक्षिप्त इतिहास
सामान्य वाचकांसाठी लिहिलेले त्यांचे पुस्तक जगभर लाखो प्रतींत विकले गेले.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "What did he decide to do with the time he had?"
If 215 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
स्टीफन हॉकिंग कोण होते?
इंग्लंडमधील भौतिकशास्त्रज्ञ. कृष्णविवरांवरील संशोधनासाठी ते ओळखले जातात.
कृष्णविवर म्हणजे काय?
विश्वातली अशी जागा जिथले गुरुत्वाकर्षण एवढे प्रचंड असते की प्रकाशही बाहेर पडू शकत नाही.
त्यांचा मुख्य शोध कोणता?
कृष्णविवरातूनही अतिशय थोडे किरण बाहेर पडतात. या किरणांना त्यांचे नाव दिले जाते.
त्यांचे प्रसिद्ध पुस्तक कोणते?
काळाचा संक्षिप्त इतिहास. सामान्य वाचकांसाठी लिहिलेले हे पुस्तक जगभर गाजले.