आजचा उतारा
शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
अॅलन ट्युरिंग यांचा जन्म २३ जून १९१२ रोजी लंडनमध्ये झाला. लहानपणापासूनच ते गणितात अतिशय हुशार होते.
शाळेत मात्र त्यांचे फारसे कौतुक झाले नाही. त्या काळी भाषा आणि साहित्याला जास्त महत्त्व होते. गणितात रस असलेला हा मुलगा वेगळाच वाटे.
इ. स. १९३६ मध्ये त्यांनी एक शोधनिबंध लिहिला. त्यात त्यांनी एका काल्पनिक यंत्राची कल्पना मांडली.
हे यंत्र एका लांब पट्टीवरची चिन्हे वाचेल, ठरलेल्या नियमांनुसार ती बदलेल आणि पुढे सरकेल — अशी ती साधी कल्पना होती.
पण या साध्या कल्पनेतून मोठा निष्कर्ष निघाला. योग्य सूचना दिल्या तर असे एकच यंत्र कोणतीही आकडेमोड करू शकेल.
आजच्या संगणकाची मूळ कल्पना हीच आहे. म्हणूनच त्यांना संगणकशास्त्राचे जनक मानले जाते. या कल्पनेला ट्युरिंग यंत्र म्हणतात.
दुसऱ्या महायुद्धात त्यांनी वेगळेच काम केले. शत्रूचे संदेश गुप्त संकेतांत पाठवले जात आणि ते उलगडणे अशक्य मानले जाई.
ट्युरिंग आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी हे संकेत उलगडण्यासाठी खास यंत्रे तयार केली. त्यांच्या कामामुळे युद्ध लवकर संपायला मदत झाली आणि लाखो प्राण वाचले असे मानले जाते.
हे काम अनेक वर्षे गुप्त ठेवण्यात आले. त्यामुळे त्यांच्या हयातीत त्यांना त्याचे श्रेय मिळाले नाही.
पुढे त्यांनी आणखी एक प्रश्न विचारला — यंत्र विचार करू शकते का? माणसाला यंत्र आणि माणूस यांतला फरक ओळखता आला नाही तर? ही त्यांची प्रसिद्ध चाचणी.
त्या काळातील कायद्यांमुळे त्यांच्यावर मोठा अन्याय झाला. त्यांचे आयुष्य कठीण गेले आणि ७ जून १९५४ रोजी त्यांचे निधन झाले.
अनेक वर्षांनी सरकारने त्यांची जाहीर माफी मागितली. संगणकशास्त्रातील सर्वात मोठ्या पुरस्काराला आज त्यांचे नाव आहे.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| काल्पनिक | kalpanik | imaginary, hypothetical |
| पट्टी | patti | a strip, a tape |
| निष्कर्ष | nishkarsh | a conclusion |
| गुप्त | gupt | secret |
| उलगडणे | ulagadne | to decode, to unravel |
| हयात | hayat | lifetime |
| चाचणी | chachani | a test |
| अन्याय | anyay | injustice |
| माफी | mafi | an apology |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम ५४ — लिहून झाल्यावर तपासा Rule 54 — always check your work afterwards.
लिहिणे संपले की काम संपले असे नाही. एकदा वाचून चुका शोधा. मात्रा, अनुस्वार आणि विरामचिन्हे तपासा.
उदाहरणे :
युक्ती : मोठ्याने वाचा. डोळ्यांना न दिसणाऱ्या चुका कानाला ऐकू येतात. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
ट्युरिंग यंत्र
योग्य सूचना दिल्या तर एकच यंत्र कोणतीही आकडेमोड करू शकेल — आजच्या संगणकाची मूळ कल्पना.
गुप्त संकेत
युद्धकाळात शत्रूचे संकेत उलगडण्याचे काम त्यांनी केले. ते अनेक वर्षे गुप्त राहिले.
ट्युरिंग पुरस्कार
संगणकशास्त्रातील सर्वात मोठ्या पुरस्काराला त्यांचे नाव दिले आहे.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "Can a machine think? What do you say?"
If 226 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
अॅलन ट्युरिंग कोण होते?
इंग्लंडमधील गणितज्ञ. त्यांना संगणकशास्त्राचे जनक मानले जाते.
ट्युरिंग यंत्र म्हणजे काय?
एक काल्पनिक यंत्र. योग्य सूचना दिल्या तर ते कोणतीही आकडेमोड करू शकेल. आजच्या संगणकाची ही मूळ कल्पना आहे.
युद्धकाळात त्यांनी काय केले?
शत्रूचे गुप्त संकेत उलगडण्यासाठी त्यांनी खास यंत्रे तयार केली.
ट्युरिंग पुरस्कार कशासाठी दिला जातो?
संगणकशास्त्रातील उत्कृष्ट कामासाठी. हा या क्षेत्रातील सर्वात मोठा पुरस्कार मानला जातो.