दिवस ३० दैनिक शुद्धलेखन

डॉ. मयिलस्वामी अण्णादुराई — चांद्रयानाचे शिल्पकार

चंद्रावर पाणी आहे का? या प्रश्नाचे उत्तर भारताच्या यानाने दिले.

इयत्ता ३ आणि पुढे शब्दसंख्या २१० शब्द वेळ २५–३० मिनिटे मालिका शास्त्रज्ञ विभाग अवकाश आणि नवा भारत

आजचा उतारा

शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.

दिनांक : _______________ नाव : _______________

मयिलस्वामी अण्णादुराई यांचा जन्म २ जुलै १९५८ रोजी तमिळनाडूतील कोठवाडी या लहानशा गावी झाला. घरची शेती होती.

गावातल्या शाळेत त्यांचे शिक्षण तमिळ भाषेतून झाले. इंग्रजी नंतर शिकावी लागली. मातृभाषेतून शिकल्याने संकल्पना पक्क्या झाल्या, असे ते सांगतात.

पुढे त्यांनी अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतले आणि इस्रोमध्ये रुजू झाले. सुमारे छत्तीस वर्षे त्यांनी तिथे काम केले.

त्यांची सर्वात मोठी कामगिरी म्हणजे चांद्रयान-१. इ. स. २००८ मध्ये भारताने चंद्राकडे पहिले यान पाठवले. या मोहिमेचे कार्यक्रम संचालक ते होते.

मोहीम अवघड होती. चंद्रापर्यंत यान पोहोचवणे, तिथे त्याला फिरत ठेवणे आणि माहिती परत पाठवणे — सारे प्रथमच करायचे होते.

मोहीम यशस्वी झाली. चांद्रयान-१ ने चंद्राभोवती अनेक फेऱ्या मारल्या आणि भरपूर माहिती पाठवली.

या मोहिमेतला सर्वात मोठा शोध म्हणजे चंद्रावर पाण्याचे रेणू असल्याचे पुरावे मिळाले. हा शोध जगभर गाजला.

तोपर्यंत चंद्र पूर्णपणे कोरडा आहे असे मानले जात होते. भारताच्या यानाने ती समजूत बदलली.

पुढे मंगळयान मोहिमेतही त्यांचा मोठा वाटा होता. चांद्रयान-२ च्या तयारीतही त्यांनी काम केले.

त्यांना अनेकदा मून मॅन ऑफ इंडिया असे म्हटले जाते. निवृत्तीनंतरही ते विज्ञानप्रसाराचे काम करत राहिले.

शाळांमध्ये जाऊन मुलांशी बोलणे त्यांना विशेष आवडते. गावातल्या शाळेत शिकलेला मुलगाही चंद्रापर्यंत पोहोचू शकतो, हे ते सांगतात.

त्यांना पद्मश्री हा सन्मान मिळाला आहे. भारताच्या अवकाश कार्यक्रमातील महत्त्वाच्या नावांपैकी ते एक आहेत.

चांद्रयान-१ मध्ये अनेक देशांची उपकरणे होती. भारताच्या यानावर परदेशी संस्थांनीही विश्वास ठेवला, ही मोठी गोष्ट होती.

लिहून झाल्यावर स्वतःचा उतारा एकदा वाचा आणि तपासा.

कठीण शब्द

आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.

शब्दउच्चारअर्थ (English)
शिल्पकारshilpkaran architect, a sculptor
संकल्पनाsankalpanaa concept
कामगिरीkamgirian achievement
फेरीferia round, an orbit
रेणूrenua molecule
पुरावाpuravaevidence
कोरडाkordadry
समजूतsamjuta belief
निवृत्तीnivruttiretirement

आजचा शुद्धलेखन नियम

नियम ३० — सामान्यरूप Rule 30 — the oblique form before a postposition.

शब्दाला ला, ने, चा असे शब्द जोडले की मूळ शब्दाचे रूप बदलते. या बदललेल्या रूपाला सामान्यरूप म्हणतात.

उदाहरणे :

गड → गडावर बरोबर मूल → मुलाला बरोबर घर → घरात बरोबर मूलला चूक घरत चूक

सराव : गड, गडाला, गडावर, गडाचा — रूप कसे बदलते ते पाहा. सर्व २४ नियम पाहा →

आजची माहिती

लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.

चांद्रयान-१

इ. स. २००८ ची मोहीम. भारताचे पहिले चंद्रयान.

चंद्रावर पाणी

या मोहिमेत चंद्रावर पाण्याच्या रेणूंचे पुरावे मिळाले. हा शोध जगभर गाजला.

मातृभाषेतून शिक्षण

गावातल्या शाळेत तमिळमधून शिकल्याने संकल्पना पक्क्या झाल्या, असे ते सांगतात.

पालकांसाठी

For parents You don't need to read Marathi to help with this.

Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:

  1. Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
  2. Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
  3. Use the pronunciation column above to check the new words.
  4. Ask one question in English: "What did Chandrayaan-1 find on the Moon?"

If 210 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.

प्रश्न आणि उत्तरे

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

मयिलस्वामी अण्णादुराई कोण आहेत?

भारतीय अवकाश शास्त्रज्ञ. चांद्रयान-१ आणि मंगळयान मोहिमांचे कार्यक्रम संचालक.

चांद्रयान-१ कधी पाठवले गेले?

इ. स. २००८ मध्ये भारताने चंद्राकडे हे पहिले यान पाठवले.

चांद्रयान-१ ने काय शोधले?

चंद्रावर पाण्याचे रेणू असल्याचे पुरावे या मोहिमेत मिळाले.

त्यांना मून मॅन का म्हणतात?

चंद्रमोहिमांतील त्यांच्या महत्त्वाच्या भूमिकेमुळे.