आजचा उतारा
शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
रखमाबाई राऊत यांचा जन्म २२ नोव्हेंबर १८६४ रोजी मुंबई येथे झाला. त्यांच्या आईचे नाव जयंतीबाई.
त्या काळाच्या रीतीप्रमाणे वयाच्या अकराव्या वर्षी त्यांचे लग्न लावून देण्यात आले. पण त्या सासरी गेल्या नाहीत, माहेरीच राहून शिकत राहिल्या.
वाचनाची त्यांना प्रचंड आवड होती. घरातल्या ग्रंथालयात त्या तासन्तास बसत. शिकण्याची ओढ वाढतच गेली.
पुढे पतीने न्यायालयात दावा दाखल केला. सासरी नांदायला यावे अशी मागणी त्यात होती. हा खटला अनेक वर्षे चालला आणि खूप गाजला.
रखमाबाईंनी ठामपणे भूमिका घेतली. लहानपणी झालेल्या लग्नाला आपली संमती नव्हती, असे त्यांनी स्पष्ट सांगितले.
त्यांनी वृत्तपत्रांत लेखही लिहिले. बालविवाहामुळे मुलींचे किती नुकसान होते, हे त्यांनी मांडले. या लेखनाची देशभर चर्चा झाली.
या खटल्यामुळे बालविवाहाचा प्रश्न ऐरणीवर आला. पुढे इ. स. १८९१ मध्ये संमती वयाचा कायदा मंजूर होण्यास या घटनेची मदत झाली.
खटला संपल्यानंतर त्या इंग्लंडला गेल्या. लंडन येथील महिला वैद्यकीय शाळेत त्यांनी शिक्षण घेतले आणि डॉक्टर झाल्या.
भारतात परतल्यावर त्यांनी सुरत आणि राजकोट येथे अनेक वर्षे रुग्णालयात काम केले. स्त्रियांच्या आरोग्यासाठी त्यांनी आयुष्य वेचले.
२५ सप्टेंबर १९५५ रोजी त्यांचे निधन झाले. त्या नव्वद वर्षांहून अधिक जगल्या आणि दीर्घकाळ रुग्णसेवा करत राहिल्या.
त्यांनी वृत्तपत्रांत टोपणनावाने लिहायला सुरुवात केली. पुढे त्यांची ओळख उघड झाली आणि चर्चा आणखी वाढली.
शिक्षणासाठी त्यांना अनेक लोकांनी आर्थिक मदत केली. समाजातल्या काही भागाचा पाठिंबा त्यांना मिळाला.
शिक्षण घेण्यासाठी वय कधीच आड येत नाही, हे त्यांच्या आयुष्यातून दिसते.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| ग्रंथालय | granthalaya | a library |
| ओढ | odh | a longing, a pull |
| न्यायालय | nyayalaya | a court |
| दावा | dava | a legal claim, a suit |
| खटला | khatla | a court case |
| संमती | sammati | consent |
| ऐरणीवर | airanivar | brought to the fore |
| मंजूर | manjur | approved, passed |
| रुग्णसेवा | rugnaseva | service to patients |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम १० — विसर्ग (ः) Rule 10 — the visarga and how it is pronounced.
अक्षरानंतर दिलेली दोन टिंबे म्हणजे विसर्ग. तो हलकासा ह-सारखा आवाज दाखवतो.
उदाहरणे :
ऐकून पाहा : दुःख म्हणताना दु नंतर हलका श्वास सुटतो. तोच विसर्ग. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
गाजलेला खटला
त्यांचा खटला अनेक वर्षे चालला आणि देशभर त्याची चर्चा झाली.
संमती वयाचा कायदा
इ. स. १८९१ मध्ये मंजूर झालेल्या या कायद्याला या घटनेची मदत झाली.
दीर्घ रुग्णसेवा
सुरत आणि राजकोट येथे त्यांनी अनेक वर्षे रुग्णालयात काम केले.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "Why did her court case matter beyond her own life?"
If 210 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
रखमाबाई राऊत कोण होत्या?
भारतातील सुरुवातीच्या महिला डॉक्टरांपैकी एक. बालविवाहाविरुद्धच्या लढ्यासाठीही त्या ओळखल्या जातात.
त्यांचा खटला कशाबद्दल होता?
लहानपणी झालेल्या विवाहानंतर सासरी नांदण्यास त्यांनी नकार दिला. त्यावरून न्यायालयात दावा दाखल झाला.
त्यांनी शिक्षण कुठे घेतले?
लंडन येथील महिला वैद्यकीय शाळेत त्यांनी वैद्यकीय शिक्षण घेतले.
संमती वयाचा कायदा कधी झाला?
इ. स. १८९१ मध्ये. रखमाबाईंच्या खटल्यामुळे या प्रश्नाकडे लक्ष वेधले गेले होते.