आजचा उतारा
शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
आनंदीबाई जोशी यांचा जन्म ३१ मार्च १८६५ रोजी कल्याण येथे झाला. त्यांचे माहेरचे नाव यमुना होते.
त्या काळाच्या रीतीप्रमाणे वयाच्या नवव्या वर्षी त्यांचे लग्न झाले. पती गोपाळराव जोशी हे त्यांच्याहून बरेच मोठे होते.
गोपाळराव मात्र वेगळ्या विचारांचे होते. स्त्रियांनी शिकावे असे त्यांचे ठाम मत होते. त्यांनी आनंदीबाईंना शिकण्यास प्रोत्साहन दिले.
वयाच्या चौदाव्या वर्षी आनंदीबाईंना मुलगा झाला. पण योग्य वैद्यकीय उपचार न मिळाल्याने तो अवघ्या दहा दिवसांत गेला.
या दुःखातूनच एक निश्चय जन्माला आला — आपण डॉक्टर व्हायचे. भारतीय स्त्रियांना स्त्री डॉक्टरकडून उपचार मिळावेत, हे त्यांचे स्वप्न झाले.
त्या काळात परदेशी जाणे हे स्त्रीसाठी अशक्यप्राय होते. समाजाचा प्रचंड विरोध झाला. तरीही त्या निघाल्या.
इ. स. १८८३ मध्ये त्या अमेरिकेला गेल्या. पेनसिल्व्हेनिया येथील महिला वैद्यकीय महाविद्यालयात त्यांनी प्रवेश घेतला.
तिथले हवामान थंड होते. अन्न वेगळे होते. प्रकृती बिघडत गेली. तरीही त्यांनी अभ्यास सोडला नाही. इ. स. १८८६ मध्ये त्या पदवीधर झाल्या.
भारतात परतल्यावर कोल्हापूर येथे त्यांची नेमणूकही झाली. पण क्षयरोगामुळे त्यांची प्रकृती खालावली.
२६ फेब्रुवारी १८८७ रोजी वयाच्या अवघ्या एकविसाव्या वर्षी त्यांचे निधन झाले. डॉक्टर म्हणून काम करण्याची संधी त्यांना फार थोडी मिळाली, पण वाट त्यांनी उघडून दिली.
अमेरिकेत जाण्यापूर्वी त्यांनी कोलकात्यात एक जाहीर भाषण दिले. भारतीय स्त्रियांना स्त्री डॉक्टरांची किती गरज आहे, हे त्यांनी त्यात मांडले.
त्यांच्या पदवीदान समारंभाची बातमी त्या काळी अनेक वृत्तपत्रांत छापून आली होती.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| रीत | rit | a custom |
| प्रोत्साहन | protsahan | encouragement |
| वैद्यकीय | vaidyakiya | medical |
| निश्चय | nishchay | a resolve |
| अशक्यप्राय | ashakyapray | nearly impossible |
| विरोध | virodh | opposition |
| पदवीधर | padavidhar | a graduate |
| नेमणूक | nemnuk | an appointment |
| क्षयरोग | kshayarog | tuberculosis |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम ९ — क्ष आणि ज्ञ ही जोडाक्षरे आहेत Rule 9 — क्ष and ज्ञ are conjuncts, not separate letters.
क्ष म्हणजे क् + ष आणि ज्ञ म्हणजे ज् + ञ. ही स्वतंत्र अक्षरे नाहीत, तर जोडाक्षरे आहेत.
उदाहरणे :
टीप : मुळाक्षरांच्या तक्त्यात ही शेवटी दिलेली असतात, म्हणून गोंधळ होतो. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
कल्याण
आनंदीबाईंचे जन्मगाव. आज तिथे त्यांचे स्मारक आहे.
गोपाळराव जोशी
पती. स्त्रियांनी शिकावे या मतावर ठाम असल्याने त्यांनी आनंदीबाईंना पाठिंबा दिला.
एकवीस वर्षे
एवढ्याच आयुष्यात त्यांनी पहिल्या भारतीय महिला डॉक्टर होण्याचा टप्पा गाठला.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "What made her decide to become a doctor?"
If 206 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
आनंदीबाई जोशी कोण होत्या?
पाश्चात्त्य वैद्यकशास्त्राची पदवी मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय स्त्री होत्या.
त्यांनी शिक्षण कुठे घेतले?
अमेरिकेतील पेनसिल्व्हेनिया येथील महिला वैद्यकीय महाविद्यालयात.
त्या डॉक्टर का झाल्या?
योग्य उपचार न मिळाल्याने त्यांचा लहान मुलगा गेला. त्या दुःखातून हा निश्चय जन्माला आला.
त्यांचे निधन कधी झाले?
२६ फेब्रुवारी १८८७ रोजी वयाच्या अवघ्या एकविसाव्या वर्षी.