आजचा उतारा
शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
कमला सोहोनी यांचा जन्म १८ जून १९११ रोजी झाला. त्यांचे माहेरचे नाव कमला भागवत. घरात रसायनशास्त्राची परंपरा होती. वडील आणि काका दोघेही रसायनशास्त्रज्ञ होते.
मुंबई विद्यापीठातून त्या रसायनशास्त्रात पहिल्या क्रमांकाने उत्तीर्ण झाल्या. पुढे संशोधनासाठी त्यांनी बंगळूरच्या भारतीय विज्ञान संस्थेत अर्ज केला.
तिथे त्यांना प्रवेश नाकारण्यात आला. कारण एकच — त्या स्त्री होत्या. त्या काळी संस्थेत मुलींना प्रवेश दिला जात नसे.
त्यांनी हार मानली नाही. त्या थेट संस्थेच्या संचालकांकडे गेल्या आणि सत्याग्रह केला. अखेर काही अटींवर त्यांना प्रवेश मिळाला.
अटी अपमानास्पद होत्या. वर्षभर त्यांना निरीक्षणाखाली ठेवण्यात येणार होते. रात्री उशिरा प्रयोगशाळेत थांबता येणार नव्हते.
पण त्यांनी काम करून दाखवले. त्यांची कामगिरी पाहिल्यावर संस्थेने पुढच्या वर्षापासून मुलींना प्रवेश देण्यास सुरुवात केली.
एका मुलीने दार ठोठावले आणि त्यानंतर येणाऱ्या सर्व मुलींसाठी ते दार उघडे राहिले.
पुढे त्या इंग्लंडमधील केंब्रिज विद्यापीठात गेल्या. तिथे त्यांनी वनस्पतींच्या पेशींवर संशोधन केले आणि पीएच.डी. मिळवली. विज्ञानात पीएच.डी. मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय स्त्री ठरल्या.
भारतात परतल्यावर त्यांनी अन्नपदार्थांवर संशोधन केले. नीरा या पेयातील पोषक घटकांवरचे त्यांचे काम विशेष महत्त्वाचे मानले जाते.
२८ जून १९९८ रोजी त्यांचे निधन झाले. त्यांच्यामुळे विज्ञानाची वाट मोकळी झालेल्या अनेक मुली आज संशोधन करत आहेत.
त्यांनी वनस्पतींच्या पेशींमध्ये एक महत्त्वाचे घटक असल्याचे दाखवून दिले. हा शोध त्यांच्या केंब्रिजमधील संशोधनाचा भाग होता.
भारतात परतल्यावर त्या मुंबईतील रॉयल इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स या संस्थेत रुजू झाल्या. पुढे त्या तिथल्या संचालक झाल्या.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| परंपरा | parampara | a tradition |
| उत्तीर्ण | uttirna | passed (an exam) |
| अर्ज | arj | an application |
| नाकारणे | nakarne | to refuse |
| सत्याग्रह | satyagraha | a peaceful protest for truth |
| अट | at | a condition |
| अपमानास्पद | apamanaspad | humiliating |
| पेशी | peshi | a cell (biology) |
| पोषक | poshak | nutritious |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम ८ — जोडाक्षरे कशी लिहावी Rule 8 — forming conjunct consonants.
दोन व्यंजने एकत्र येऊन जोडाक्षर तयार होते. पहिल्या अक्षराचा पाय मोडून दुसरे अक्षर जोडले जाते.
उदाहरणे :
सराव : जोडाक्षर लिहिताना दोन्ही अक्षरे स्पष्ट दिसतील एवढी जागा ठेवा. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
नाकारलेला प्रवेश
स्त्री असल्याच्या एकाच कारणाने त्यांना संस्थेत प्रवेश नाकारण्यात आला होता.
दार उघडले
त्यांची कामगिरी पाहून संस्थेने पुढच्या वर्षापासून मुलींना प्रवेश देण्यास सुरुवात केली.
नीरावरचे संशोधन
नीरा या पेयातील पोषक घटकांवरचे त्यांचे काम महत्त्वाचे मानले जाते.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "What changed for other girls because of her?"
If 213 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
कमला सोहोनी कोण होत्या?
विज्ञानात पीएच.डी. मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय स्त्री होत्या.
त्यांना प्रवेश का नाकारण्यात आला?
त्या स्त्री असल्याने. त्या काळी भारतीय विज्ञान संस्थेत मुलींना प्रवेश दिला जात नसे.
त्यानंतर काय बदलले?
त्यांची कामगिरी पाहून संस्थेने पुढच्या वर्षापासून मुलींना प्रवेश देण्यास सुरुवात केली.
त्यांचे संशोधन कोणत्या विषयावर होते?
वनस्पतींच्या पेशी आणि अन्नपदार्थांतील पोषक घटक हे त्यांचे मुख्य विषय होते.