आजचा उतारा
शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
अवुल पकीर जैनुलाब्दीन अब्दुल कलाम यांचा जन्म १५ ऑक्टोबर १९३१ रोजी तमिळनाडूतील रामेश्वरम येथे झाला.
घरची परिस्थिती हलाखीची होती. शाळेत जाण्यापूर्वी पहाटे उठून ते वर्तमानपत्रे वाटत असत. त्यातून मिळणारे पैसे घरखर्चाला हातभार लावत.
त्यांचे वडील होडी चालवत आणि आई घर सांभाळत. शिक्षणाला घरात महत्त्व होते. शिक्षकांचाही त्यांच्यावर मोठा प्रभाव पडला.
त्यांना वैमानिक व्हायचे होते. पण त्या परीक्षेत ते थोडक्यात हुकले. एका जागेने संधी गेली. त्यांनी निराश न होता वेगळी वाट निवडली.
त्यांनी विमान अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतले. पुढे ते इस्रो आणि नंतर संरक्षण संशोधन संस्थेत रुजू झाले.
इ. स. १९८० मध्ये एसएलव्ही-३ या रॉकेटने रोहिणी उपग्रह अवकाशात पोहोचवला. या प्रकल्पाचे नेतृत्व कलाम यांच्याकडे होते.
पण त्याआधीचा एक प्रयत्न फसला होता. त्या अपयशाची जबाबदारी त्यांच्या वरिष्ठांनी स्वतःवर घेतली आणि यशाचे श्रेय मात्र संघाला दिले. हा धडा कलाम आयुष्यभर सांगत राहिले.
पुढे त्यांनी अग्नी आणि पृथ्वी अशी क्षेपणास्त्रे विकसित करण्यात मोठी भूमिका बजावली. यामुळे त्यांना मिसाईल मॅन असे म्हटले जाऊ लागले.
इ. स. १९९८ मधील पोखरण अणुचाचण्यांमध्येही त्यांचा महत्त्वाचा सहभाग होता.
इ. स. २००२ ते २००७ या काळात ते भारताचे राष्ट्रपती होते. या काळात ते सतत शाळा-महाविद्यालयांत जाऊन मुलांशी बोलत.
स्वप्ने पाहा, मोठी स्वप्ने पाहा — हा त्यांचा नेहमीचा संदेश होता. अग्निपंख हे त्यांचे आत्मचरित्र अनेक भाषांत अनुवादित झाले.
२७ जुलै २०१५ रोजी शिलाँग येथे विद्यार्थ्यांसमोर व्याख्यान देत असतानाच त्यांचे निधन झाले. शेवटच्या क्षणापर्यंत ते शिकवतच होते.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| हलाखी | halakhi | destitution, hardship |
| हातभार | hatbhar | a helping hand |
| वैमानिक | vaimanik | a pilot |
| हुकणे | hukne | to just miss |
| निराश | nirash | disappointed |
| वरिष्ठ | varishtha | a senior |
| श्रेय | shreya | credit |
| क्षेपणास्त्र | kshepanastra | a missile |
| आत्मचरित्र | atmacharitra | an autobiography |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम १७ — प्रत्यय लागल्यावर होणारा बदल Rule 17 — the vowel changes when a suffix is added.
शब्दाला प्रत्यय जोडला की शेवटचा दीर्घ स्वर बहुधा ऱ्हस्व होतो. हा नियम १ चा महत्त्वाचा अपवाद आहे.
उदाहरणे :
लक्षात ठेवा : मूळ शब्द दीर्घ असला तरी प्रत्यय लागल्यावर रूप बदलते. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
वर्तमानपत्रे वाटणे
शाळेत जाण्यापूर्वी पहाटे उठून ते वर्तमानपत्रे वाटत असत.
अपयशाचा धडा
अपयशाची जबाबदारी नेत्याने घ्यावी आणि यशाचे श्रेय संघाला द्यावे — हा धडा ते सांगत.
अग्निपंख
त्यांचे आत्मचरित्र. अनेक भाषांत त्याचे अनुवाद झाले आहेत.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "What did Kalam learn from a failed launch?"
If 214 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
अब्दुल कलाम कोण होते?
भारतीय शास्त्रज्ञ आणि भारताचे अकरावे राष्ट्रपती. त्यांना मिसाईल मॅन म्हटले जाते.
त्यांना मिसाईल मॅन का म्हणतात?
अग्नी आणि पृथ्वी या क्षेपणास्त्रांच्या विकासात त्यांची मोठी भूमिका होती.
अग्निपंख हे पुस्तक काय आहे?
हे त्यांचे आत्मचरित्र आहे. अनेक भाषांत त्याचे अनुवाद झाले आहेत.
त्यांचे निधन कसे झाले?
२७ जुलै २०१५ रोजी शिलाँग येथे विद्यार्थ्यांसमोर व्याख्यान देत असतानाच त्यांचे निधन झाले.