मधुयामिनि

मधुयामिनि नील-लता
हो गगनीं कुसुमयुता
धवलित करि पवनपथा
कौमुदि मधु मंगला–

दिव्य शांति चंद्रकरीं
आंदोलित नील सरीं
गिरिगिरिवरि, तरुतरुवरि
पसरे नव भूतिला–

सुप्रसन्न, पुण्य, शांत
रामण्यकभरित धौत
या मंगल मोहनांत
विश्वगोल रंगला.

कवी: त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे (बालकवी)

कवितेचा सोपा सारांश:

१. नक्षत्रांचे आणि चांदण्याचे सौंदर्य: कवी म्हणतात की, ही ‘मधुयामिनी’ (मधुर अशी रात्र) म्हणजे जणू एक निळी वेल आहे, ज्यावर नक्षत्रांची फुले उमलली आहेत. आकाशातील स्वच्छ चांदणे (कौमुदी) वाऱ्याच्या वाटेलाही धवल आणि मंगलमय करून टाकत आहे.

२. शांततेचा प्रसार: चंद्राच्या किरणांमधून जणू ‘दिव्य शांती’ पृथ्वीवर उतरली आहे. ही शांती निळ्याशार पाण्याच्या लहरींवर (सरीं) हिंदोळे घेत आहे. डोंगरमाथे आणि प्रत्येक झाडावर चंद्राचा प्रकाश पसरला असून, संपूर्ण पृथ्वीला एका नवीन चैतन्याने (नव भूती) न्हाऊ घातले आहे.

३. विश्वाचा आनंद: हे वातावरण अत्यंत प्रसन्न, पवित्र आणि शांत आहे. चहूकडे पसरलेल्या या शुभ्र प्रकाशात आणि सौंदर्यात संपूर्ण ‘विश्वगोल’ (पृथ्वी) न्हाऊन निघाली आहे आणि आनंदाने रंगून गेली आहे.

कवितेतील कठीण शब्दांचे अर्थ:

• मधुयामिनी: मधुर किंवा आनंददायी रात्र.
• कुसुमयुता: फुलांनी युक्त (येथे नक्षत्रांना फुले म्हटले आहे).
• धवलित: पांढरे किंवा शुभ्र केलेले.
• कौमुदी: चांदणे.
• आंदोलित: हेलकावे घेणारे / डोलणारे.
• रामण्यकभरित: सौंदर्याने भरलेले.
• धौत: धुतलेले किंवा स्वच्छ (येथे प्रकाशाने धुतलेले).

🔗 हा लेख शेअर करा

WhatsApp Facebook Twitter 🖨️ Print 🔗 Copy Link