दिल्लीच्या सिंहासनावर एके काळी अकबर बादशहा राज्य करत होता. त्याचा दरबार विद्वान, कवी, योद्धे आणि बुद्धिमान मंत्र्यांनी भरलेला होता. त्यात सर्वांत हुशार, चतुर आणि प्रसंगावधान राखणारा मंत्री म्हणजे बिरबल. अकबराला बिरबलाची बुद्धिमत्ता फार आवडत असे, पण कधी कधी तो बिरबलाची परीक्षा घेण्यासाठी कठीण प्रश्नही विचारत असे.
एके दिवशी सकाळच्या वेळी अकबर आपल्या महालाच्या गच्चीवर उभा होता. आकाशात आणि आजूबाजूच्या झाडांवर असंख्य कावळे बसलेले त्याच्या नजरेस पडले. ते पाहून अकबराच्या मनात एक गंमतीदार प्रश्न आला. त्याने लगेच बिरबलाला बोलावले आणि विचारले,
“बिरबल, सांग बरं, आपल्या राजधानी दिल्लीमध्ये एकूण किती कावळे असतील?”
हा प्रश्न ऐकून दरबारातील इतर मंत्री हसले. इतक्या मोठ्या शहरातील कावळ्यांची मोजणी कशी करणार, असा विचार सर्वांच्या मनात आला. पण बिरबल शांतपणे उभा राहिला. त्याच्या चेहऱ्यावर अजिबात घबराट दिसत नव्हती.
बिरबल थोडा विचार करून म्हणाला,
“जहाँपनाह, दिल्लीमध्ये नेमके नऊ लाख, पंच्याऐंशी हजार, दोनशे तेहेतीस कावळे आहेत.”
अकबर आश्चर्याने म्हणाला,
“इतकी अचूक संख्या! जर ही संख्या चुकली तर काय?”
तेव्हा बिरबल हसत म्हणाला,
“महाराज, जर कावळे जास्त निघाले तर समजावे की आसपासच्या गावांतील कावळे पाहुणे म्हणून आले आहेत.
आणि जर कमी निघाले, तर काही कावळे आपल्या नातेवाईकांकडे गेले असतील.”
बिरबलाचे उत्तर ऐकून संपूर्ण दरबारात हशा पिकला. अकबर बादशहा जोरजोरात हसला आणि म्हणाला,
“बिरबल, तुझ्या बुद्धिमत्तेला तोड नाही. प्रश्न कितीही कठीण असो, तू उत्तर अगदी चतुराईने देतोस.”
अकबराने बिरबलाला बक्षीस दिले आणि सर्व मंत्र्यांनी त्याच्या हुशारीचे कौतुक केले. त्या दिवसापासून “कावळ्यांची मोजणी” ही गोष्ट दरबारात बुद्धी आणि उपस्थितबुद्धीचे उत्तम उदाहरण म्हणून सांगितली जाऊ लागली.
बोध:
प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर नेहमी सरळ असायलाच हवे असे नाही; योग्य प्रसंगावधान आणि बुद्धिमत्ता असेल तर कोणतीही अडचण सहज सोडवता येते.
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply