जगातील सर्वात सुंदर बाळ

एके दिवशी बादशहा अकबर दरबारात बसले होते. त्यांचा मूड खूपच आनंदी होता — कारण त्या दिवशी सकाळीच त्यांना एक आनंदाची बातमी मिळाली होती. त्यांच्या एका विश्वासू सेनापतीच्या घरी मुलगा झाला होता. बादशहाने त्या मुलाला पाहिले होते — गुटगुटीत, गोंडस बाळ होते.

बादशहाच्या मनात एक विचार आला. त्यांनी दरबारात जाहीर केले —

“दरबारातील सगळ्यांना एक प्रश्न विचारतो — जगातील सर्वात सुंदर बाळ कोणते असते?”

दरबारातील मंत्री एकमेकांकडे पाहू लागले. मग एकेकाने उत्तरे द्यायला सुरुवात केली.

पहिला मंत्री म्हणाला — “जहाँपनाह, राजघराण्यातील बाळ सर्वात सुंदर असते — कारण त्याचे पालन-पोषण उत्तम होते!”

दुसरा म्हणाला — “गोरे, गुटगुटीत बाळ सर्वात सुंदर असते!”

तिसरा म्हणाला — “ज्या बाळाचे डोळे मोठे असतात ते सर्वात सुंदर!”

प्रत्येकाने वेगळे उत्तर दिले. बादशहाने बिरबलाकडे पाहिले —

“बिरबल, तुझे उत्तर काय?”

बिरबल उठला. त्याने शांतपणे सगळ्यांकडे पाहिले आणि म्हणाला —

“जहाँपनाह, जगातील सर्वात सुंदर बाळ म्हणजे — आईच्या नजरेतील बाळ! प्रत्येक आईला तिचे बाळ जगातील सर्वात सुंदर वाटते — मग ते गोरे असो, काळे असो, गुटगुटीत असो की बारीक असो. आईच्या नजरेत कोणतेही बाळ कुरूप नसते — सगळीच बाळे सुंदर असतात!”

दरबारात एकच शांतता पसरली. बादशहाच्या डोळ्यांत एक वेगळीच चमक आली. त्यांनी विचारले —

“बिरबल, पण माझ्या प्रश्नाचे नक्की उत्तर काय — एकच नाव सांग!”

बिरबलाने हसत उत्तर दिले —

“जहाँपनाह, जगात सात अब्ज माणसे आहेत — म्हणजे जगात सात अब्ज सर्वात सुंदर बाळे आहेत! कारण प्रत्येक आईसाठी तिचेच बाळ सर्वात सुंदर असते. सौंदर्य डोळ्यांत नसते — ते प्रेमात असते! जिथे प्रेम असते तिथे सगळे सुंदर असते!”

बादशहा काही क्षण शांत राहिले. बिरबलाच्या उत्तराने त्यांच्या मनाला खोलवर स्पर्श केला. ते म्हणाले —

“बिरबल, तू आज सौंदर्याची खरी व्याख्या सांगितलीस! सौंदर्य ही बाहेरची गोष्ट नाही — ती आतली भावना आहे. जिथे प्रेम असते तिथे सगळे सुंदर दिसते — हे सत्य तू किती साध्या शब्दांत सांगितलेस!”

दरबारातील एक वृद्ध मंत्री उठला आणि भावुकतेने म्हणाला —

“जहाँपनाह, बिरबलाने आज एक शाश्वत सत्य सांगितले. माझी आई गेली अनेक वर्षे झाली — पण ती मला नेहमी म्हणायची, ‘तू माझ्यासाठी जगातील सर्वात सुंदर मुलगा आहेस!’ त्या वेळी मला ते समजले नव्हते — आज बिरबलाने ते सत्य उलगडले!”

दरबारात एक भावनिक शांतता पसरली. अनेक मंत्र्यांना आपल्या आईची आठवण झाली.

बिरबल पुढे म्हणाला —

“जहाँपनाह, म्हणूनच आईचे प्रेम जगातील सर्वात मोठे प्रेम आहे. ती आपल्या मुलाच्या प्रत्येक दोषात गुण पाहते, प्रत्येक कुरूपतेत सौंदर्य पाहते. आईच्या नजरेत जग वेगळे दिसते — कारण ती प्रेमाच्या नजरेने पाहते. जो प्रेमाने पाहतो त्याला सगळे सुंदर दिसते!”

बादशहाने उठून बिरबलाला मिठी मारली आणि म्हणाले —

“बिरबल, आज तू दरबारात एक प्रश्न विचारला नाहीस — तू सगळ्यांना आपल्या आईची आठवण करून दिलीस! हे बक्षीस कोणत्याही मोहरांपेक्षा मोलाचे आहे!”

बादशहाने बिरबलाला मौल्यवान हार घालून सन्मानित केले. त्या दिवशी दरबारातील प्रत्येकजण आपल्या घरी गेला — आणि त्यांनी आपल्या आईला, आपल्या मुलाला मनापासून मिठी मारली.

---

तात्पर्य: सौंदर्य बाहेर नाही — ते प्रेमात असते. आईच्या नजरेत प्रत्येक बाळ जगातील सर्वात सुंदर असते — कारण ती प्रेमाच्या नजरेने पाहते. जिथे प्रेम असते तिथे सगळे सुंदर दिसते — हेच जगातील सर्वात मोठे सत्य आहे.