एके दिवशी अकबर बादशहाच्या दरबारात इराणचा एक राजदूत आला — त्याचे नाव मिर्झा हसन होते. तो अत्यंत विद्वान, घमेंडखोर आणि चलाख होता. त्याने अनेक राजदरबारांमध्ये जाऊन तिथल्या विद्वानांना प्रश्न विचारून गोंधळवले होते. तो स्वतःला जगातील सर्वात हुशार माणूस समजत होता.
मिर्झा हसन दरबारात आला आणि ऐटीत म्हणाला —
“जहाँपनाह, मी इराणच्या बादशहाचा संदेश घेऊन आलो आहे — पण त्यापूर्वी मला एक आव्हान द्यायचे आहे. तुमच्या दरबारात जर कोणी माझ्या तीन प्रश्नांची उत्तरे देऊ शकला — तर मी मान्य करेन की हिंदुस्थानचे विद्वान श्रेष्ठ आहेत!”
दरबारात खळबळ उडाली. बादशहाने बिरबलाकडे पाहिले. बिरबल शांतपणे उठला आणि म्हणाला — “विचारा!”
मिर्झा हसनने पहिला प्रश्न विचारला — “आधी काय आले — कोंबडी की अंडे?”
बिरबलाने क्षणाचाही विचार न करता उत्तर दिले — “कोंबडी!”
“सिद्ध कसे कराल?”
बिरबल म्हणाला — “ईश्वराने सृष्टी निर्माण केली तेव्हा त्याने जिवंत प्राणी निर्माण केले — अंडे नाही. म्हणून कोंबडी आधी!”
मिर्झा हसन गप्प झाला. त्याने दुसरा प्रश्न विचारला — “जग कशाच्या मध्यावर आहे?”
बिरबलाने आपली काठी जमिनीवर रोवली आणि म्हणाला — “इथेच! जग गोल आहे — कोणताही बिंदू मध्य असू शकतो. हा बिंदू जगाचा मध्य आहे — सिद्ध करायचे असेल तर मोजून दाखवा!”
मिर्झा हसन अवाक झाला. तिसरा प्रश्न विचारला — “आकाशात किती तारे आहेत?”
बिरबलाने माझ्या डोक्यावरील केसांकडे बोट दाखवले — “माझ्या डोक्यावर जितके केस आहेत तितकेच तारे आहेत — मोजायचे असतील तर मोजा!”
दरबारात हास्याचा गजर झाला. मिर्झा हसनने मान झुकवली आणि कबूल केले —
“जहाँपनाह, बिरबल खरोखरच अद्वितीय आहे. हिंदुस्थानचे विद्वान श्रेष्ठ आहेत!”
बादशहाने बिरबलाला बक्षीस दिले आणि म्हणाले — “बिरबल, तू आज संपूर्ण हिंदुस्थानचा मान राखलास!”
तात्पर्य: बुद्धिमत्ता म्हणजे फक्त ज्ञान नाही — ती म्हणजे कोणत्याही प्रश्नाला शांतपणे, आत्मविश्वासाने उत्तर देण्याची कला आहे.
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply