एकदा अकबर बादशहा दरबारात बसले होते. त्या दिवशी कोणताही खटला नव्हता, कोणतेही महत्त्वाचे काम नव्हते. बादशहाचा मूड खेळकर होता. त्यांना बिरबलाची परीक्षा घ्यायची होती. अकबराने दरबारातील सर्व मंत्र्यांसमोर बिरबलाला एक विचित्र आज्ञा केली —
“बिरबल, मला अशी जागा दाखव जिथे अर्धा प्रकाश असेल आणि अर्धी सावली असेल — एकाच वेळी!”
दरबारातील मंत्री मनातून खूश झाले. त्यांना वाटले — आता बिरबल नक्कीच अडेल! अर्धा प्रकाश आणि अर्धी सावली एकाच ठिकाणी एकाच वेळी कशी असेल? हे तर अशक्य आहे! काही मंत्री कुजबुजू लागले — “यावेळी बिरबलाला उत्तर सापडणार नाही.”
पण बिरबल शांत होता. त्याच्या चेहऱ्यावर तसूभरही काळजी नव्हती. तो हळूच हसला आणि म्हणाला, “जहाँपनाह, जरा माझ्यासोबत चलावे. मी आत्ता आपल्याला ती जागा दाखवतो.”
बादशहा उत्सुकतेने उठले. सगळे मंत्री, सेवक आणि दरबारी मंडळी बिरबलाच्या मागे निघाली. बिरबल त्यांना राजमहालाच्या बाहेर घेऊन गेला. तिथे एक मोठे झाड होते. दुपारची वेळ होती, सूर्य डोक्यावर होता. झाडाखाली सावली होती आणि बाजूला उन्हाचा प्रकाश होता.
बिरबलाने बादशहाला सांगितले — “जहाँपनाह, या झाडाखाली उभे राहा — अर्ध्या शरीरावर सावली आणि अर्ध्या शरीरावर प्रकाश!”
अकबराने स्वतः त्या झाडाच्या सावलीच्या कडेला उभे राहून पाहिले — खरोखरच त्यांच्या उजव्या अंगावर कडक ऊन होते आणि डाव्या अंगावर गार सावली होती! एकाच वेळी, एकाच ठिकाणी — अर्धा प्रकाश आणि अर्धी सावली!
बादशहा खळखळून हसले. त्यांनी बिरबलाची शाबासकी दिली आणि म्हणाले, “बिरबल, तू खरोखरच अद्वितीय आहेस! जे प्रश्न आम्हाला अशक्य वाटतात, त्यांची उत्तरे तू इतक्या सहजपणे देतोस — हीच तुझी खरी ताकद आहे!”
मंत्र्यांनी मान खाली घातली. त्यांना पुन्हा एकदा कळले की बिरबलाची बुद्धी ही केवळ पुस्तकी नाही — ती व्यावहारिक आणि जीवनाशी जोडलेली आहे. जे साधे डोळे उघडे ठेवून पाहतात, ते इतरांना अशक्य वाटणाऱ्या गोष्टी सहज साध्य करतात.
तात्पर्य: कठीण प्रश्नांची उत्तरे नेहमी दूर नसतात — ती आपल्या आजूबाजूलाच असतात. फक्त शांत मनाने आणि उघड्या डोळ्यांनी पाहण्याची गरज असते. साधेपणातच खरी बुद्धिमत्ता दडलेली असते.
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply