बिरबलाचे पुनरागमन

दिल्लीचा राजदरबार आज काहीसा शांत आणि उदास दिसत होता. पूर्वी जिथे हशा, चातुर्य आणि न्यायनिवाड्यांची रेलचेल असायची, तिथे आता गोंधळ आणि संभ्रम वाढला होता. कारण दरबाराचा आधारस्तंभ असलेला बुद्धिमान मंत्री बिरबल काही दिवसांपासून दरबारात दिसत नव्हता.

न्यायप्रिय सम्राट अकबर यांना बिरबलाची फार आठवण येत होती. रोजच्या कामकाजात एखादा तरी प्रश्न असा यायचा की अकबर म्हणायचा,
“आज बिरबल असता, तर हा प्रश्न क्षणात सुटला असता.”

दरबारातील काही सरदारांना वाटू लागले की आता बिरबल परत येणार नाही. काहींनी तर त्याच्याविरुद्ध कुजबुज सुरू केली. पण अकबराला बिरबलाच्या बुद्धीवर आणि निष्ठेवर पूर्ण विश्वास होता.

एके दिवशी दरबारात एक विचित्र माणूस आला. त्याने डोळ्यांवर पट्टी बांधली होती आणि हातात एक काठी धरली होती. तो म्हणाला,
“महाराज, मला न्याय हवा आहे.”

अकबराने प्रश्न विचारला,
“न्याय हवा आहे, पण तू डोळे झाकलेले का ठेवले आहेत?”

तो माणूस उत्तरला,
“कारण न्याय डोळ्यांनी नव्हे, तर बुद्धीने पाहिला जातो.”

हे शब्द ऐकताच अकबर थोडा थांबला. त्याला काहीतरी ओळखीचं वाटलं. त्या माणसाने पुढे एक कोडं मांडलं—
“जो माणूस दूर असतानाही जवळ असतो, आणि दिसत नसतानाही जाणवतो—तो कोण?”

दरबारातील लोक गोंधळले. कोणी उत्तर देऊ शकले नाही. तेव्हा त्या माणसाने हसत डोळ्यांवरील पट्टी काढली. सगळे आश्चर्यचकित झाले—तो दुसरा तिसरा कोणी नसून बिरबलच होता!

अकबर आनंदाने उठून उभा राहिला.
“बिरबल! अखेर तू परत आलास!”

बिरबल नम्रपणे म्हणाला,
“महाराज, मी दूर गेलो होतो, पण राज्याच्या भल्याचा विचार माझ्या मनात नेहमीच होता. कधी कधी अनुपस्थितीमुळेच उपस्थितीचं मोल कळतं.”

अकबराने बिरबलाचे स्वागत केले आणि संपूर्ण दरबारात आनंदाचं वातावरण पसरलं. न्यायनिवाडे पुन्हा वेगाने होऊ लागले, आणि दरबारात पुन्हा एकदा शहाणपणाचा उजेड पसरला.

बोध: खरी बुद्धी आणि निष्ठा कधीही हरवत नाही; योग्य वेळी ती पुन्हा उजळून निघते. योग्य माणसाचे महत्त्व त्याच्या अनुपस्थितीत अधिक जाणवते.

🔗 हा लेख शेअर करा

WhatsApp Facebook Twitter 🖨️ Print 🔗 Copy Link