एका नगरात दंतुल नावाचा एक अतिशय श्रीमंत आणि प्रामाणिक व्यापारी राहत असे. तो केवळ श्रीमंतच नव्हता, तर राजाचा अत्यंत जवळचा मित्र आणि सल्लागारही होता. राजा आणि प्रजा दोघेही त्याचा खूप मान राखत असत. एकदा दंतुलने आपल्या मुलीच्या लग्नासाठी एक मोठा समारंभ आयोजित केला. या समारंभासाठी त्याने राजा, राजघराण्यातील लोक आणि नगरातील सर्व महत्त्वाच्या व्यक्तींना बोलावले होते.
त्याच समारंभात राजवाड्याचा झाडूवाला, ज्याचे नाव गोरंभ होते, तो विनापरवाना येऊन राजासाठी राखीव असलेल्या उच्च आसनावर बसला. हे पाहून दंतुलला खूप राग आला. त्याने सर्वांसमोर गोरंभचा हात धरला आणि त्याला अपमानास्पद वागणूक देऊन बाहेर काढून लावले. गोरंभला या अपमानाचा खूप राग आला आणि त्याने ठरवले की, “मी या व्यापाऱ्याचा सूड घेईन आणि राजाच्या मनातून त्याला उतरवीन.”
एके दिवशी सकाळी, जेव्हा राजा झोपेतून जागा होत होता, तेव्हा गोरंभ राजाच्या खोलीत झाडू मारत असताना मुद्दाम पुटपुटला, “बघा रे बघा, या दंतुल व्यापाऱ्याची हिंमत तर बघा! तो आता चक्क राजाच्या राणीला मिठी मारण्याचे धाडस करू लागला आहे.” राजाने हे अर्धवट झोपेत ऐकले आणि तो चकित झाला. त्याला वाटले की गोरंभ राजाच्या अगदी जवळ असतो, त्यामुळे त्याला काहीतरी गुपित माहिती असणार. राजाने कोणत्याही शहानिशेशिवाय दंतुलला राजवाड्यात येण्यास मनाई केली आणि त्याचा सर्व मान-सन्मान काढून घेतला.
दंतुल अचानक झालेल्या या बदलामुळे खूप दुःखी झाला. त्याला समजले की हे काम त्या झाडूवाल्याचे आहे. त्याने विचार केला की शक्तीपेक्षा युक्तीने काम घेतले पाहिजे. त्याने गोरंभला आपल्या घरी बोलावले, त्याची माफी मागितली आणि त्याला नवीन कपडे व धन देऊन खुश केले.
गोरंभ खुश झाला आणि दुसऱ्या दिवशी राजाच्या खोलीत झाडू मारताना पुन्हा पुटपुटला, “आमचे राजा तर किती विचित्र आहेत, ते शौचास बसताना काकडी खातात!” राजा ओरडला, “मूर्खा, काय बोलतोयस? असे कधी होते का?” गोरंभ घाबरल्याचे नाटक करत म्हणाला, “महाराज, क्षमा करा! मी रात्रभर जागा होतो, त्यामुळे मी झोपेत काहीही बरळलो असेन.”
राजाने विचार केला, “जर गोरंभ माझ्याबद्दल असे खोटे बोलू शकतो, तर त्याने दंतुलबद्दल जे सांगितले होते ते देखील नक्कीच खोटे असणार!” राजाला आपली चूक उमजली. त्याने दंतुलला पुन्हा सन्मानाने बोलावले आणि त्याचे स्थान परत दिले.
बोध (Moral):
“लहान असो वा मोठा, कोणाचाही विनाकारण अपमान करू नये. तसेच, कोणतीही गोष्ट ऐकल्यानंतर शहानिशा केल्याशिवाय त्यावर विश्वास ठेवू नये.”
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply