एका नगराच्या सीमेवर एका मोठ्या देवळाचे बांधकाम सुरू होते. तिथे अनेक कुशल सुतार आणि मजूर काम करत असत. रोज दुपारी जेव्हा कडक ऊन पडायचे, तेव्हा सर्व मजूर आणि सुतार जेवणासाठी आणि विश्रांतीसाठी जवळच्या झोपडीत जात असत.
एके दिवशी एका सुताराने शिस्व्याच्या एका मोठ्या ओंडक्याला (लाकडाचे खोड) मधून चिरण्याचे काम सुरू केले होते. त्याने अर्धा ओंडका चिरला होता, पण तो पूर्ण चिरला जाऊ नये आणि लाकडाचे दोन भाग पुन्हा एकत्र जोडू नयेत, म्हणून त्याने त्या फटीत एक खदिर वृक्षाची मोठी लाकडी पाचर (Wedge) ठोकून ठेवली होती. त्यानंतर तो सुतार जेवायला निघून गेला.
थोड्याच वेळात, जवळच्या जंगलातून वानरांचा एक मोठा कळप तिथे आला. सर्व वानर तिथे पडलेल्या साहित्याशी खेळू लागले, अवजारे फेकू लागले आणि इकडे-तिकडे उड्या मारू लागले. त्या कळपात एक वानर अत्यंत चंचल आणि खोडकर होता. त्याचे लक्ष त्या अर्धवट चिरलेल्या ओंडक्यावर गेले.
त्या वानराच्या मनात कुतूहल जागे झाले. तो त्या ओंडक्यावर जाऊन बसला. योगायोगाने त्याचे पाय त्या लाकडाच्या फटीत लोबत होते. त्याने विचार केला, “ही पाचर इथे कशासाठी ठोकली असेल? सुताराने हे काम अर्धेच का सोडले असेल?” त्याने ती पाचर हलवून पाहण्याचा प्रयत्न केला. ती खूप घट्ट बसली होती, पण वानराने आपला हट्ट सोडला नाही. त्याने आपल्या दोन्ही हातांनी ती पाचर धरली आणि जोराने ओढू लागला.
बराच वेळ झटापट केल्यानंतर, अचानक ती पाचर उडाली आणि बाहेर आली. पाचर बाहेर निघताच, लाकडाचे ते दोन जड आणि अवाढव्य भाग प्रचंड वेगाने एकमेकांना चिकटले. दुर्दैवाने, त्या वानराचे पाय आणि खालचे शरीर त्या फटीतच अडकले होते. त्या लाकडाच्या प्रचंड दाबाखाली वानर चिरडला गेला आणि वेदनेने विव्हळत त्याचा जागीच अंत झाला.
बोध (Moral): “व्यापारेषु अनागतं यः करोति स सीदति।” अर्थात, ज्या कामाशी आपला काहीही संबंध नाही किंवा ज्या कामाचे आपल्याला पूर्ण ज्ञान नाही, अशा कामात विनाकारण ढवळाढवळ करणाऱ्याची अवस्था त्या वानरासारखी होते.

Leave a Reply