एका नगरात एक अत्यंत गरीब माणूस राहत होता. त्याच्याकडे एक विलक्षण पक्षी (काही कथांमध्ये हा हंस असतो) होता. त्या पक्षाचे वैशिष्ट्य असे होते की, तो रोज सोन्याचे एक अंडे द्यायचा.
सुरुवातीला तो माणूस खूप आनंदी झाला. रोज एक सोन्याचे अंडे विकून तो हळूहळू श्रीमंत होऊ लागला. त्याच्याकडे चांगले घर, कपडे आणि सर्व सुखसोयी आल्या. पण जशी त्याची संपत्ती वाढली, तसा त्याचा लोभही वाढला.
त्याला वाटले, “हा पक्षी रोज फक्त एकच अंडे देतो. याचा अर्थ असा की याच्या शरीराच्या आत सोन्याचा खूप मोठा खजिना असणार! जर मी याचे शरीर कापले, तर मला एकाच वेळी सर्व सोन्याची अंडी मिळतील आणि मी जगातील सर्वात श्रीमंत माणूस होईन.”
अविचाराने आणि लोभाने पछाडलेल्या त्या माणसाने एक धारदार चाकू घेतला. त्याने त्या बिचाऱ्या पक्षाला पकडले आणि त्याचे पोट फाडले. पण त्याला तिथे सोन्याचे एकही अंडे दिसले नाही. उलट, तो पक्षी मरून पडला.
आता त्या माणसाकडे सोन्याची अंडी देणारा तो एकमेव आधारही संपला होता. आपल्या अती लोभामुळे त्याने चालती-बोलती सोन्याची खाणच गमावली होती. तो पुन्हा एकदा गरीब झाला आणि रडत बसला.
बोध (Moral):
“लोभाविष्टो नरो नित्यं दुःखमेवाधिगच्छति ।” अर्थात: अतिलोभाने माणसाचे नुकसानच होते. जे आपल्याकडे आहे, त्यात समाधान न मानता अधिक मिळवण्याच्या हव्यासामुळे आपल्याकडे असलेले देखील आपण गमावून बसतो.

Leave a Reply