एका नगरात एक धोबी राहत होता. त्याच्याकडे एक गाढव होते. धोबी गरीब असल्यामुळे तो गाढवाला पुरेसे खाऊ देऊ शकत नसे. त्यामुळे ते गाढव दिवसेंदिवस अशक्त आणि हाडांचा सांगाडा बनत चालले होते.
एके दिवशी धोब्याला जंगलात एका मेलेल्या सिंहाची कातडी सापडली. त्याच्या डोक्यात एक युक्ती आली. त्याने विचार केला, “जर मी ही कातडी माझ्या गाढवाच्या अंगावर घातली, तर लोक त्याला सिंह समजून घाबरतील आणि कोणीही त्याला शेतातून हाकलणार नाही. मग हे गाढव मनसोक्त चरू शकेल.”
धोब्याने रात्रीच्या वेळी गाढवाच्या अंगावर ती सिंहाची कातडी चढवली आणि त्याला जवळच्या शेतात सोडून दिले. शेताच्या मालकाने लांबून पाहिले, तर त्याला एक भयानक ‘सिंह’ शेतात चरताना दिसला. तो घाबरून पळून गेला. आजूबाजूच्या शेतकऱ्यांनीही सिंह समजून तिकडे फिरकणे बंद केले.
आता गाढवाची चंगळ झाली! ते रोज रात्री शेतात शिरायचे आणि मनसोक्त धान्य, भाज्या खायचे. काही दिवसांतच ते गाढव धष्टपुष्ट आणि ताकदवान झाले. धोबाही खुश होता कारण त्याचे गाढव आता चांगले काम करू लागले होते.
एके रात्री, गाढव नेहमीप्रमाणे शेतात चरत होते. त्याच वेळी जवळच असलेल्या दुसऱ्या एका शेतातून काही दुसऱ्या गाढवांच्या ओरडण्याचा (रेकण्याचा) आवाज आला. तो आवाज ऐकताच आपल्या गाढवाचा उत्साह ओसंडून वाहू लागला. ते स्वतःला ‘सिंह’ आहे हे पूर्णपणे विसरले. आपल्या जातीच्या बांधवांचा आवाज ऐकून त्यालाही उत्तर देण्याचा मोह आवरला नाही.
गाढवाने आपली मान वर केली आणि पूर्ण ताकदीनिशी जोरात “ढेंचू-ढेंचू” ओरडायला सुरुवात केली.
शेताचा मालक जवळच लपून बसला होता. जेव्हा त्याने ‘सिंहाच्या’ तोंडातून ‘गाढवाचा’ आवाज ऐकला, तेव्हा त्याला सर्व सत्य समजले. तो लाठी घेऊन धावत आला आणि त्याने त्या गाढवाला इतके मारले की ते तिथेच गतप्राण झाले. केवळ एका चुकीच्या वेळी काढलेल्या आवाजामुळे गाढवाचे ढोंग उघडे पडले आणि त्याला आपले प्राण गमवावे लागले.
बोध (Moral):
“तावच्च शोभते मूर्खो यावत् किंचिण्ण भाषते ।” अर्थात: मूर्ख माणूस तोपर्यंतच शहाणा वाटतो, जोपर्यंत तो आपले तोंड उघडत नाही. खोटा दिखावा करून मिळवलेले सुख फार काळ टिकत नाही. आपली खरी ओळख लपवून दुसऱ्याचे रूप धारण करणे हे कधीही धोकादायक ठरू शकते.

Leave a Reply