आजचा उतारा
शिवाजी महाराज — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
राज्य असणे आणि राजा म्हणून मान्यता मिळणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. स्वराज्य वाढले होते, पण त्याला अधिकृत दर्जा नव्हता.
म्हणून राज्याभिषेक करायचे ठरले. या सोहळ्याने स्वराज्याला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा मिळणार होता आणि इतर सत्तांना ते मान्य करावे लागणार होते.
सोहळ्यासाठी काशीहून गागाभट्ट या विद्वान पंडितांना बोलावण्यात आले. संपूर्ण विधी त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली पार पडला.
तयारी अनेक महिने चालली. रायगडावर सिंहासन तयार करण्यात आले. देशभरातून पाहुणे बोलावले गेले. परदेशी व्यापाऱ्यांचे प्रतिनिधीही उपस्थित होते.
६ जून १६७४ रोजी सोहळा पार पडला. महाराजांना छत्रपती ही पदवी मिळाली. सोन्याचे सिंहासन, छत्र आणि राजदंड यांचा उपयोग करण्यात आला.
जिजाबाईंनी हा सोहळा प्रत्यक्ष पाहिला. ज्या स्वप्नासाठी त्यांनी आयुष्य दिले, ते पूर्ण होताना त्यांना दिसले. सोहळ्यानंतर अवघ्या बारा दिवसांनी त्यांचे निधन झाले.
त्याच वर्षी सप्टेंबरमध्ये निश्चलपुरी गोसावी यांच्या हस्ते दुसरा विधीही करण्यात आला. दोन्ही विधींच्या नोंदी इतिहासात आढळतात.
या दिवसापासून नवीन कालगणना सुरू करण्यात आली. तिला राज्याभिषेक शक म्हणतात. नवी नाणीही पाडण्यात आली.
६ जून हा दिवस आज शिवराज्याभिषेक दिन म्हणून साजरा केला जातो. रायगडावर दरवर्षी मोठा कार्यक्रम होतो.
सोहळ्याच्या तयारीत रायगडावर मोठे बांधकाम झाले. सदर, नगारखाना आणि बाजारपेठ नव्याने सजवण्यात आली.
इंग्रजांचा प्रतिनिधी हेन्री ऑक्झेंडन हाही सोहळ्याला उपस्थित होता. त्याने लिहिलेल्या नोंदी आजही अभ्यासकांना उपयोगी पडतात.
सुवर्णतुला हा एक विधी होता. महाराजांचे वजन करून तेवढेच सोने दानधर्मासाठी वाटण्यात आले.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| मान्यता | manyata | recognition |
| अधिकृत | adhikrut | official |
| विद्वान | vidwan | a scholar |
| विधी | vidhi | a ceremony, a rite |
| प्रतिनिधी | pratinidhi | a representative |
| पदवी | padavi | a title |
| राजदंड | rajdand | a royal sceptre |
| कालगणना | kalganana | a system of reckoning time |
| नाणे | nane | a coin |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम ४४ — केवलप्रयोगी अव्यय Rule 44 — interjections express sudden feeling.
अचानक आलेली भावना दाखवणाऱ्या शब्दांना केवलप्रयोगी अव्यय म्हणतात. त्यांच्यापुढे उद्गारचिन्ह देतात.
उदाहरणे :
टीप : उद्गारचिन्ह जपून वापरा. प्रत्येक वाक्यात दिले तर त्याचा जोर कमी होतो. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
गागाभट्ट
काशीहून बोलावलेले विद्वान पंडित. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली राज्याभिषेक पार पडला.
राज्याभिषेक शक
या दिवसापासून सुरू झालेली नवी कालगणना.
जिजाबाईंचे निधन
सोहळ्यानंतर अवघ्या बारा दिवसांनी पाचाड येथे त्यांचे निधन झाले.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "Why did the coronation matter if he already ruled?"
If 203 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
राज्याभिषेक कधी झाला?
६ जून १६७४ रोजी रायगड किल्ल्यावर.
राज्याभिषेक कोणी केला?
काशीहून बोलावलेल्या गागाभट्ट या विद्वान पंडितांच्या मार्गदर्शनाखाली विधी पार पडला.
राज्याभिषेक शक म्हणजे काय?
राज्याभिषेकाच्या दिवसापासून सुरू झालेली नवी कालगणना.
राज्याभिषेक का महत्त्वाचा होता?
या सोहळ्याने स्वराज्याला स्वतंत्र राज्याचा अधिकृत दर्जा मिळाला आणि महाराज छत्रपती झाले.