आजचा उतारा
शिवाजी महाराज — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
नेताजी पालकर हे स्वराज्याचे सरनौबत म्हणजे सेनापती होते. घोडदळाचे नेतृत्व त्यांच्याकडे होते.
त्यांचा वेग आणि धाडस पाहून लोक त्यांना प्रतिशिवाजी म्हणत. म्हणजे दुसरे शिवाजीच. एका सरदाराला मिळालेली ही फार मोठी उपमा होती.
अफझलखानाच्या पराभवानंतरच्या मोहिमांत त्यांनी मोठी कामगिरी केली. पन्हाळ्याच्या वेढ्याच्या काळातही ते सक्रिय होते.
पुढे काही कारणांनी त्यांचे आणि महाराजांचे मतभेद झाले. नेताजी काही काळ आदिलशाहीकडे गेले. पण तिथेही त्यांचे मन रमले नाही.
इ. स. १६६६ मध्ये मोगलांनी त्यांना पकडले. त्यांना काबूल आणि कंदाहारपर्यंत नेण्यात आले. तिथे त्यांना धर्म बदलावा लागला आणि नवे नाव देण्यात आले.
सुमारे नऊ वर्षे ते परक्या मुलखात राहिले. पण मायभूमीची ओढ कमी झाली नाही. संधी मिळताच ते दक्षिणेत परतले.
इ. स. १६७६ मध्ये ते महाराजांकडे परत आले. महाराजांनी त्यांचा स्वीकार केला आणि विधिवत त्यांना पुन्हा स्वधर्मात घेतले.
ही घटना महत्त्वाची आहे. एकदा दूर गेलेल्या माणसाला परत घेणे सोपे नसते. पण महाराजांनी दरवाजा बंद केला नाही.
माणसे चुकतात. मतभेद होतात. पण परत यायची इच्छा असेल तर वाट मोकळी ठेवावी — हा धडा या गोष्टीतून मिळतो.
घोडदळाचे नेतृत्व करणे म्हणजे वेगाचे काम. कमी वेळात लांब अंतर पार करून अचानक हल्ला करावा लागे.
त्यांच्या मृत्यूनंतर त्यांच्या वंशजांनीही स्वराज्याची सेवा केली. पालकर घराण्याचे नाव पुढे अनेक वर्षे आदराने घेतले जात राहिले.
परतल्यानंतर त्यांनी पुन्हा स्वराज्याच्या सेवेत काम केले. जुने मतभेद विसरून दोघांनी नव्याने सुरुवात केली.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| सरनौबत | sarnaubat | the commander-in-chief |
| उपमा | upama | a comparison, an epithet |
| सक्रिय | sakriya | active |
| मतभेद | matbhed | a difference of opinion |
| मुलूख | mulukh | a region, a country |
| ओढ | odh | a pull, a longing |
| मायभूमी | maybhumi | the motherland |
| स्वीकार | swikar | acceptance |
| विधिवत | vidhivat | according to proper rites |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम ३३ — एकवचन आणि अनेकवचन Rule 33 — singular and plural forms.
एका वस्तूसाठी एकवचन, अनेकांसाठी अनेकवचन. मराठीत अनेकवचनाचे रूप लिंगानुसार बदलते.
उदाहरणे :
गंमत : काही शब्दांचे रूप बदलतच नाही — एक गड, अनेक गड. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
सरनौबत
सेनापतीसाठी वापरले जाणारे पद. घोडदळाचे नेतृत्व त्यांच्याकडे असे.
प्रतिशिवाजी
वेग आणि धाडस पाहून नेताजींना मिळालेली उपमा.
परत स्वीकार
नऊ वर्षांनी परतल्यावर महाराजांनी त्यांना विधिवत पुन्हा स्वधर्मात घेतले.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "What does taking Netaji back tell us about Shivaji?"
If 207 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
नेताजी पालकर कोण होते?
स्वराज्याचे सरनौबत म्हणजे सेनापती. घोडदळाचे नेतृत्व त्यांच्याकडे होते.
त्यांना प्रतिशिवाजी का म्हणत?
त्यांचा वेग, धाडस आणि नेतृत्व पाहून लोक त्यांना दुसरे शिवाजी म्हणजे प्रतिशिवाजी म्हणत.
नेताजी मोगलांच्या कैदेत कधी गेले?
इ. स. १६६६ मध्ये. त्यांना काबूल-कंदाहारपर्यंत नेण्यात आले.
ते स्वराज्यात परत कधी आले?
इ. स. १६७६ मध्ये ते परतले आणि महाराजांनी त्यांना विधिवत पुन्हा स्वधर्मात घेतले.