आजचा उतारा
शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
मेरी क्युरी यांचा जन्म ७ नोव्हेंबर १८६७ रोजी पोलंडमधील वॉर्सा येथे झाला. त्यांचे माहेरचे नाव मारिया स्क्लोदोव्स्का.
त्या काळात पोलंडवर परकीय सत्ता होती. मुलींना विद्यापीठात प्रवेश मिळत नसे. म्हणून त्या गुपचूप भरणाऱ्या वर्गांत जाऊन शिकल्या.
बहिणीच्या शिक्षणासाठी त्यांनी काही वर्षे नोकरी केली. बहिणीचे शिक्षण पूर्ण झाल्यावर बहिणीने त्यांना मदत केली. दोघींनी ठरवून एकमेकींना शिकवले.
पुढे त्या फ्रान्सला गेल्या आणि पॅरिसमध्ये त्यांनी भौतिकशास्त्र आणि गणिताचे शिक्षण घेतले. या काळात त्या अतिशय गरिबीत राहिल्या.
तिथे त्यांची ओळख पिएर क्युरी या शास्त्रज्ञाशी झाली. पुढे दोघांचे लग्न झाले आणि ते एकत्र संशोधन करू लागले.
काही खनिजांतून आपोआप किरण बाहेर पडतात, हे नुकतेच लक्षात आले होते. या घटनेचा अभ्यास मेरी यांनी हाती घेतला.
त्यांनी या गुणधर्माला किरणोत्सर्ग असे नाव दिले. टनावारी खनिज गाळून त्यांनी दोन नवी मूलद्रव्ये शोधून काढली.
एकाचे नाव त्यांनी आपल्या मायदेशावरून पोलोनियम ठेवले. दुसऱ्याचे नाव रेडियम ठेवले.
इ. स. १९०३ मध्ये त्यांना भौतिकशास्त्राचे नोबेल मिळाले. नोबेल मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या स्त्री ठरल्या.
इ. स. १९११ मध्ये त्यांना रसायनशास्त्राचेही नोबेल मिळाले. दोन वेगवेगळ्या विषयांत नोबेल मिळवणाऱ्या त्या आजही एकमेव व्यक्ती आहेत.
पहिल्या महायुद्धात त्यांनी फिरती क्ष-किरण यंत्रे तयार केली. जखमी सैनिकांवर युद्धभूमीजवळच उपचार करता यावेत, हा त्यामागचा हेतू होता.
किरणोत्सर्गाचे धोके त्या काळात माहीत नव्हते. वर्षानुवर्षे त्यात काम केल्याने त्यांची प्रकृती बिघडली. ४ जुलै १९३४ रोजी त्यांचे निधन झाले.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| परकीय | parakiya | foreign |
| गुपचूप | gupchup | secretly |
| खनिज | khanij | a mineral |
| किरण | kiran | a ray |
| किरणोत्सर्ग | kirnotsarg | radioactivity |
| गाळणे | galne | to filter, to sift |
| मायदेश | maydesh | the homeland |
| एकमेव | ekmev | the only one |
| जखमी | jakhami | wounded |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम ४३ — उभयान्वयी अव्यय Rule 43 — conjunctions join words and sentences.
दोन शब्द किंवा दोन वाक्ये जोडणाऱ्या शब्दांना उभयान्वयी अव्यय म्हणतात.
उदाहरणे :
सराव : दोन छोटी वाक्ये घ्या आणि आणि, पण, म्हणून वापरून जोडा. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
दोन नोबेल
भौतिकशास्त्र आणि रसायनशास्त्र — दोन वेगळ्या विषयांत नोबेल मिळवणाऱ्या त्या एकमेव व्यक्ती आहेत.
पोलोनियम
त्यांनी शोधलेल्या मूलद्रव्याचे नाव त्यांच्या मायदेश पोलंडवरून ठेवले गेले.
युद्धातली मदत
पहिल्या महायुद्धात त्यांनी फिरती क्ष-किरण यंत्रे तयार केली.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "What did she and her sister agree to do for each other?"
If 205 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
मेरी क्युरी कोण होत्या?
पोलंडमध्ये जन्मलेल्या शास्त्रज्ञ. किरणोत्सर्गावरील संशोधनासाठी त्या ओळखल्या जातात.
त्यांनी कोणती मूलद्रव्ये शोधली?
पोलोनियम आणि रेडियम.
त्यांना किती नोबेल मिळाले?
दोन. इ. स. १९०३ मध्ये भौतिकशास्त्राचे आणि इ. स. १९११ मध्ये रसायनशास्त्राचे.
त्यांचे निधन कशामुळे झाले?
किरणोत्सर्गाचे धोके त्या काळात माहीत नव्हते. वर्षानुवर्षे त्यात काम केल्याने त्यांची प्रकृती बिघडली.