आजचा उतारा
शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.
कल्पना चावला यांचा जन्म हरियाणातील करनाल येथे झाला. लहानपणी त्यांना मॉन्टू म्हणत. शाळेत नाव नोंदवताना कल्पना हे नाव त्यांनी स्वतः निवडले.
करनालजवळ एक लहानसे विमानतळ होते. तिथून उडणारी विमाने त्या तासन्तास पाहत बसत. वडिलांना विचारून त्यांनी एकदा विमानातून फेरीही मारली.
त्यांना अभियांत्रिकी शिकायचे होते. त्यातही वैमानिक अभियांत्रिकी. त्या काळात मुलींनी हा विषय घेणे दुर्मीळ होते.
घरातून काहीशी काळजी व्यक्त झाली. पण त्यांनी आपला निर्णय बदलला नाही. चंडीगडच्या अभियांत्रिकी महाविद्यालयात त्यांनी प्रवेश घेतला.
त्या वर्गातील एकमेव मुलगी होत्या. पुढे उच्च शिक्षणासाठी त्या अमेरिकेला गेल्या आणि तिथे त्यांनी पीएच.डी. मिळवली.
त्यांना विमाने चालवण्याचाही परवाना मिळाला. एका इंजिनाची विमाने, बहु-इंजिनाची विमाने आणि ग्लायडर — सर्व त्या चालवू शकत.
इ. स. १९९४ मध्ये त्यांची नासाच्या अंतराळवीर कार्यक्रमासाठी निवड झाली. कठोर प्रशिक्षणानंतर त्यांना पहिली मोहीम मिळाली.
इ. स. १९९७ मध्ये त्या कोलंबिया या यानातून अवकाशात गेल्या. अवकाशात जाणाऱ्या पहिल्या भारतीय वंशाच्या स्त्री म्हणून त्यांची नोंद झाली.
इ. स. २००३ मध्ये त्यांची दुसरी मोहीम झाली. सोळा दिवस त्यांनी अवकाशात प्रयोग केले. मोहीम यशस्वी झाली आणि यान परत निघाले.
१ फेब्रुवारी २००३ रोजी पृथ्वीच्या वातावरणात शिरताना कोलंबिया यानाचा स्फोट झाला. यानातील सातही अंतराळवीरांचे निधन झाले.
संपूर्ण जग हळहळले. भारतात तर प्रत्येक घरात दुःख होते. एका हवामान उपग्रह मालिकेला त्यांचे नाव देण्यात आले.
त्या एकदा म्हणाल्या होत्या — तुम्ही कुठून आलात यापेक्षा तुम्ही कुठे जाऊ इच्छिता, हे महत्त्वाचे. एका लहान गावातून निघालेली मुलगी ताऱ्यांपर्यंत पोहोचली.
कठीण शब्द
आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.
| शब्द | उच्चार | अर्थ (English) |
|---|---|---|
| विमानतळ | vimantal | an airport |
| वैमानिक | vaimanik | aeronautical; a pilot |
| एकमेव | ekmev | the only one |
| परवाना | parvana | a licence |
| अंतराळवीर | antaralvir | an astronaut |
| कठोर | kathor | rigorous, tough |
| प्रशिक्षण | prashikshan | training |
| वातावरण | vatavaran | the atmosphere |
| हळहळणे | halahalne | to grieve, to lament |
आजचा शुद्धलेखन नियम
नियम २३ — मराठीत मोठी अक्षरे नसतात Rule 23 — Marathi has no capital letters.
इंग्रजीत नावाच्या सुरुवातीला मोठे अक्षर लिहितात. मराठीत तसे नाही. नाव असो वा साधा शब्द, अक्षर एकसारखेच लिहिले जाते.
उदाहरणे :
लक्षात ठेवा : वाक्याची सुरुवात असो वा व्यक्तीचे नाव, देवनागरीत आकार बदलत नाही. सर्व २४ नियम पाहा →
आजची माहिती
लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.
करनाल
हरियाणातील त्यांचे गाव. जवळच्या विमानतळावरची विमाने पाहतच त्यांचे स्वप्न वाढले.
वर्गातली एकमेव मुलगी
अभियांत्रिकी महाविद्यालयात त्यांच्या वर्गात त्या एकट्याच मुलगी होत्या.
कल्पना उपग्रह
एका हवामान उपग्रह मालिकेला त्यांचे नाव देण्यात आले आहे.
पालकांसाठी
For parents You don't need to read Marathi to help with this.
Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:
- Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
- Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
- Use the pronunciation column above to check the new words.
- Ask one question in English: "What did she say matters more than where you come from?"
If 217 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.
प्रश्न आणि उत्तरे
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
कल्पना चावला कोण होत्या?
अवकाशात जाणाऱ्या पहिल्या भारतीय वंशाच्या स्त्री. त्या नासाच्या अंतराळवीर होत्या.
त्यांचा जन्म कुठे झाला?
हरियाणातील करनाल येथे.
त्या अवकाशात कधी गेल्या?
इ. स. १९९७ मध्ये पहिली आणि इ. स. २००३ मध्ये दुसरी मोहीम.
कोलंबिया दुर्घटना कधी घडली?
१ फेब्रुवारी २००३ रोजी पृथ्वीच्या वातावरणात शिरताना यानाचा स्फोट झाला.