दिवस ३२ दैनिक शुद्धलेखन

डॉ. के. सिवन — शेतकऱ्याचा मुलगा ते इस्रो अध्यक्ष

अपयश आले तेव्हा एका माणसाचे अश्रू संपूर्ण देशाने पाहिले.

इयत्ता ३ आणि पुढे शब्दसंख्या २०५ शब्द वेळ २५–३० मिनिटे मालिका शास्त्रज्ञ विभाग अवकाश आणि नवा भारत

आजचा उतारा

शास्त्रज्ञ — आजचा उतारा वहीत जसाच्या तसा लिहा Copy this passage into your notebook, exactly as written.

दिनांक : _______________ नाव : _______________

के. सिवन यांचा जन्म तमिळनाडूतील कन्याकुमारी जिल्ह्यातील एका लहान गावात झाला. त्यांचे वडील शेतकरी होते.

घरची परिस्थिती बेताची होती. शाळेत जाताना चप्पलही नसे. शेतीच्या कामातही त्यांना मदत करावी लागे.

त्यांचे शालेय शिक्षण तमिळ माध्यमातून झाले. महाविद्यालयात गेल्यावर इंग्रजीतून शिकावे लागले, तेव्हा सुरुवातीला अडचण आली.

पण त्यांनी मेहनत सोडली नाही. गणितात ते अतिशय हुशार होते. पुढे त्यांनी विमान अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतले.

इ. स. १९८२ मध्ये ते इस्रोमध्ये रुजू झाले. रॉकेटच्या मार्गाची आकडेमोड करणे हे त्यांचे मुख्य काम होते.

रॉकेट सोडल्यावर ते नेमके कोणत्या वाटेने जाणार, हे आधीच ठरवावे लागते. यासाठी लागणारी संगणकीय प्रणाली तयार करण्यात त्यांचा वाटा होता.

इ. स. २०१८ मध्ये ते इस्रोचे अध्यक्ष झाले. त्यांच्या काळातील सर्वात मोठी मोहीम म्हणजे चांद्रयान-२.

इ. स. २०१९ मध्ये हे यान चंद्राकडे निघाले. चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवाजवळ उतरण्याचा प्रयत्न होता. असे यापूर्वी कोणीच केले नव्हते.

उतरण्याच्या अगदी शेवटच्या टप्प्यात यानाचा संपर्क तुटला. संपूर्ण देश दूरचित्रवाणीसमोर बसून हे पाहत होता.

त्या क्षणी सिवन यांना अश्रू आवरता आले नाहीत. त्यांचे दुःख देशाने पाहिले. अपयशही माणसाला किती लागते, हे त्यातून दिसले.

पण मोहीम पूर्ण अपयशी नव्हती. यानाचा एक भाग चंद्राभोवती फिरत राहिला आणि त्याने भरपूर माहिती पाठवली.

पुढे चांद्रयान-३ ची तयारी सुरू झाली आणि इ. स. २०२३ मध्ये ती मोहीम यशस्वी झाली. अपयशातून शिकून पुढे जाणे म्हणजे काय, याचे हे उदाहरण आहे.

लिहून झाल्यावर स्वतःचा उतारा एकदा वाचा आणि तपासा.

कठीण शब्द

आजचे नवे शब्द New words from today's passage — with pronunciation and meaning.

शब्दउच्चारअर्थ (English)
बेताचाbetachamodest, just enough
माध्यमmadhyama medium (of instruction)
मेहनतmehnathard work
आकडेमोडakademodcalculation
संगणकीयsanganakiyacomputational
ध्रुवdhruva pole
संपर्कsamparkcontact
अश्रूashrutears
आवरणेavarneto hold back, to control

आजचा शुद्धलेखन नियम

नियम ३२ — नामाचे लिंग Rule 32 — Marathi nouns have three genders.

मराठीत प्रत्येक नामाला लिंग असते — पुल्लिंग, स्त्रीलिंग किंवा नपुंसकलिंग. लिंगानुसार क्रियापद बदलते.

उदाहरणे :

गड (पु.) बरोबर तलवार (स्त्री.) बरोबर पुस्तक (नपुं.) बरोबर तलवार गेला चूक

पडताळा : तो, ती, ते यांपैकी कोणता शब्द बसतो ते पाहा. सर्व २४ नियम पाहा →

आजची माहिती

लिहिताना हे लक्षात ठेवा Three things today's passage teaches.

चांद्रयान-२

इ. स. २०१९ ची मोहीम. उतरण्याच्या शेवटच्या टप्प्यात यानाचा संपर्क तुटला.

अर्धे यश

यानाचा एक भाग चंद्राभोवती फिरत राहिला आणि त्याने भरपूर माहिती पाठवली.

चांद्रयान-३

इ. स. २०२३ मध्ये ही मोहीम यशस्वी झाली. अपयशातून शिकून पुढे जाण्याचे उदाहरण.

पालकांसाठी

For parents You don't need to read Marathi to help with this.

Your child copies the passage above into a ruled notebook. That's the whole activity. Here's how to check it in about two minutes:

  1. Ask them to read their own writing aloud once — most mistakes get caught here.
  2. Compare each line on screen with the notebook. Look for missing matras (the marks above and below letters), not just letters.
  3. Use the pronunciation column above to check the new words.
  4. Ask one question in English: "What did the country learn from Chandrayaan-2?"

If 205 words is too much today, switch to the shorter version using the toggle above.

प्रश्न आणि उत्तरे

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

के. सिवन कोण आहेत?

भारतीय अवकाश शास्त्रज्ञ. इ. स. २०१८ पासून काही वर्षे ते इस्रोचे अध्यक्ष होते.

चांद्रयान-२ मोहीम कधी झाली?

इ. स. २०१९ मध्ये. उतरण्याच्या शेवटच्या टप्प्यात यानाचा संपर्क तुटला.

ही मोहीम पूर्ण अपयशी होती का?

नाही. यानाचा एक भाग चंद्राभोवती फिरत राहिला आणि त्याने भरपूर उपयुक्त माहिती पाठवली.

चांद्रयान-३ कधी यशस्वी झाले?

इ. स. २०२३ मध्ये ही मोहीम यशस्वी झाली.