एका नगरात एक गरीब पण विद्वान ब्राह्मण राहत होता. त्याच्या एका भक्ताने त्याला दोन धष्टपुष्ट गायी दान केल्या होत्या. ब्राह्मण त्या गाईंची खूप काळजी घ्यायचा, त्यामुळे त्या चांगल्या ताकदीच्या झाल्या होत्या.
एका चोराची नजर त्या गाईंवर पडली. त्याने विचार केला, “आज रात्री मी या ब्राह्मणाच्या गाई चोरून नेईन.” चोर रात्रीच्या वेळी ब्राह्मणाच्या घराकडे निघाला. वाटेत त्याला एक भयानक राक्षस (ब्रह्मराक्षस) भेटला.
राक्षसाने विचारले, “तू कोण आहेस आणि कुठे चालला आहेस?” चोर म्हणाला, “मी चोर आहे आणि मी ब्राह्मणाच्या गाई चोरायला चाललो आहे. तू कोण?” राक्षस म्हणाला, “मी ब्रह्मराक्षस आहे. मला खूप भूक लागली आहे, म्हणून मी त्या ब्राह्मणालाच खायला चाललो आहे.”
दोघांचाही शत्रू एकच (तो ब्राह्मण) होता, म्हणून दोघांनी मिळून ब्राह्मणाच्या घरी जाण्याचे ठरवले. ब्राह्मणाच्या घरी पोहोचल्यावर दोघेही घराबाहेर थांबले.
१. चोराची भीती: चोराने विचारले, “आधी तू ब्राह्मणाला खाणार की मी आधी गाई नेऊ?” चोर म्हणाला, “जर तू आधी ब्राह्मणाला खायला गेलास आणि ब्राह्मण ओरडला, तर लोक जागे होतील आणि मी गाई चोरू शकणार नाही. म्हणून आधी मला गाई नेऊ दे, मग तू त्याला खा.”
२. राक्षसाची भीती: राक्षस म्हणाला, “नाही! जर तू गाई न्यायला गेलास आणि गाई हंबरल्या (ओरडल्या), तर ब्राह्मण जागा होईल आणि मला शिकार मिळणार नाही. म्हणून आधी मी त्याला खातो, मग तू गाई ने.”
दोघांमध्ये यावरून जोरात भांडण सुरू झाले. भांडण इतके वाढले की दोघांनीही एकमेकांवर ओरडायला सुरुवात केली. आवाजामुळे ब्राह्मण जागा झाला.
३. ब्राह्मणाचे चातुर्य: ब्राह्मणाने बाहेर येऊन पाहिले, तर तिथे एक चोर आणि एक राक्षस आपसात भांडत होते. चोर ओरडला, “ब्राह्मण देवा, हा राक्षस तुला खायला आला आहे!” राक्षस ओरडला, “ब्राह्मण देवा, हा चोर तुझ्या गाई चोरायला आला आहे!”
ब्राह्मणाने शत्रूच्या युक्तीचा वापर केला. त्याने गायत्री मंत्राचा जप करून राक्षसाला पळवून लावले आणि लाठी उगारून चोराला पळवून लावले. अशा प्रकारे, शत्रूंच्या आपसातील भांडणामुळे ब्राह्मणाचे प्राण आणि संपत्ती दोन्ही वाचले.
बोध (Moral):
“शत्रवोऽपि हितायैव विवदन्तः परस्परम् ।” अर्थात: दोन शत्रू जर आपसात भांडत असतील, तर तिसऱ्याचा फायदाच होतो. शत्रूची युक्ती ओळखणे आणि त्यांच्यातील मतभेदाचा वापर स्वतःच्या रक्षणासाठी करणे, हेच खरे चातुर्य आहे.
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply